Urlop macierzyński i tacierzyński: Jakie prawa przysługują rodzicom?
Narodziny dziecka to rewolucja w życiu rodziny. Zanim jednak całkowicie zanurzymy się w pieluchach i karmieniu, warto uporządkować wiedzę na temat praw, jakie przysługują świeżo upieczeni rodzicom. Urlop macierzyński i urlop tacierzyński to nie tylko uprawnienie, ale przede wszystkim czas, który umożliwia zbudowanie silnej więzi z dzieckiem i adaptację do nowej roli. Podobnie jak u wilków, gdzie oboje rodzice troszczą się o szczenięta, tak i w ludzkiej rodzinie zaangażowanie obojga rodziców od pierwszych chwil życia dziecka jest kluczowe dla jego prawidłowego rozwoju.
Kiedy przysługuje Ci chwila wytchnienia? Macierzyński i tacierzyński krok po kroku
Aby w pełni wykorzystać przysługujące prawa, warto wiedzieć, komu przysługuje urlop macierzyński i urlop tacierzyński. Urlop macierzyński przysługuje matce dziecka, zatrudnionej na umowę o pracę. Jego długość zależy od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu i wynosi od 20 do 37 tygodni. Urlop tacierzyński to część urlopu macierzyńskiego, z której może skorzystać ojciec dziecka, pod warunkiem, że matka zrezygnuje z części swojego urlopu. Ojcowie mają również prawo do dodatkowego urlopu ojcowskiego w wymiarze 2 tygodni, który można wykorzystać w ciągu 24 miesięcy od narodzin dziecka.
Po urlopie macierzyńskim i tacierzyńskim rodzicom przysługuje urlop rodzicielski. To dodatkowy czas, który można podzielić między matkę i ojca. Jego długość wynosi 32 tygodnie w przypadku urodzenia jednego dziecka i 34 tygodnie w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu. Ważne jest, że urlop rodzicielski można łączyć z pracą na część etatu, co pozwala na stopniowy powrót do obowiązków zawodowych.
Podczas urlopu macierzyńskiego, tacierzyńskiego i rodzicielskiego rodzicom przysługuje zasiłek macierzyński, który wypłacany jest przez ZUS. Jego wysokość zależy od podstawy wymiaru składek i wynosi 100% wynagrodzenia za okres urlopu macierzyńskiego i ojcowskiego oraz 80% za okres urlopu rodzicielskiego. Warto pamiętać, że wniosek o wypłatę zasiłku należy złożyć w terminie, aby uniknąć opóźnień w wypłacie świadczenia.
Czy urlop tacierzyński to luksus? Fakty i mity na temat korzystania z tego prawa
Niestety, wciąż pokutuje przekonanie, że urlop tacierzyński to fanaberia, a nie realna potrzeba. Społeczne postrzeganie roli ojca często ogranicza się do zapewnienia bytu materialnego rodzinie, pomijając jego rolę w budowaniu więzi emocjonalnej z dzieckiem. To mit! Coraz więcej badań pokazuje, że aktywne zaangażowanie ojca w życie dziecka od pierwszych dni ma ogromny wpływ na jego rozwój. Dzieci, które mają bliski kontakt z ojcami, są bardziej pewne siebie, mają lepsze wyniki w nauce i łatwiej nawiązują relacje z innymi ludźmi.
Badania wskazują również, że postrzeganie urlopów rodzicielskich, w tym tacierzyńskich, ma wpływ na normy społeczne. Jak wynika z badania „Polityki urlopów rodzicielskich, konsekwencje wykorzystania i zmieniające się normy” opublikowanego w SAGE Journals (DOI: 10.1177/08912432231176084), uwzględnienie ryzyka finansowego związanego z urlopami rodzicielskimi może wpłynąć na zmianę norm społecznych dotyczących podziału obowiązków rodzicielskich. Innymi słowy, świadomość kosztów związanych z opieką nad dzieckiem może skłonić oboje rodziców do bardziej sprawiedliwego podziału obowiązków i skorzystania z dostępnych urlopów.
Niestety, dostęp do urlopów rodzicielskich nie zawsze jest równy. Badanie „Globalne urlopy rodzicielskie w karierze chirurgicznej: różnice ze względu na płeć i etap kariery” opublikowane w BJS Society Ltd wykazało, że chirurdzy na całym świecie mają niedostateczne urlopy rodzicielskie, a istnieją znaczne różnice płciowe w wielu aspektach. To pokazuje, że nawet w wysoko wykwalifikowanych zawodach dostęp do urlopów rodzicielskich może być ograniczony i nierówny.
Tato na medal: Praktyczny przewodnik po urlopie tacierzyńskim
Urlop tacierzyński to wyjątkowa okazja, aby zbudować silną więź z dzieckiem od pierwszych dni jego życia. Jak więc aktywnie spędzić ten czas i stać się „tatą na medal”? Oto kilka praktycznych wskazówek:
Aktywny tata, szczęśliwe dziecko: 10 sposobów na wartościowe spędzenie czasu z dzieckiem
Podobnie jak u lwów, gdzie ojciec chroni swoje młode i uczy ich przetrwania, tak i Ty możesz być przewodnikiem i opiekunem swojego dziecka. Oto kilka inspiracji:
- Budowanie więzi poprzez kontakt fizyczny: masaże, noszenie w chuście. Delikatny dotyk i bliskość fizyczna to podstawowe potrzeby noworodka. Spróbuj masażu Shantala, który nie tylko relaksuje dziecko, ale również wzmacnia więź między Wami.
- Wspólne czytanie i śpiewanie: rozwijanie zmysłów i języka. Już od pierwszych dni życia dziecka warto czytać mu na głos i śpiewać kołysanki. To nie tylko stymuluje rozwój mowy, ale również uspokaja i wycisza. Jeżeli Twoje dziecko ma problemy ze snem, zapoznaj się z artykułem Spokojny Sen Niemowlaka: Bezpieczne Łóżeczko i SIDS, gdzie znajdziesz przydatne wskazówki.
- Zabawy sensoryczne: stymulowanie rozwoju poprzez dotyk, słuch i wzrok. Dzieci uwielbiają odkrywać świat za pomocą zmysłów. Przygotuj pudełko z różnymi materiałami (piórka, szmatki, koraliki) i pozwól dziecku je dotykać i badać.
- Spacery i wycieczki: odkrywanie świata razem. Świeże powietrze i kontakt z naturą to podstawa zdrowego rozwoju. Wybierz się na spacer do parku lub lasu i pozwól dziecku podziwiać drzewa, kwiaty i zwierzęta.
- Przygotowywanie posiłków: włączanie dziecka w codzienne czynności. Kiedy dziecko podrośnie, możesz włączyć je w przygotowywanie posiłków. Pozwól mu mieszać składniki, kroić miękkie warzywa i owo
Jeśli zastanawiasz się, jak dbać o swoje zdrowie psychiczne w tym intensywnym okresie, koniecznie przeczytaj nasz artykuł: Mama i Praca: Jak Osiągnąć Work-Life Balance?. Znajdziesz tam praktyczne porady, jak znaleźć równowagę między obowiązkami rodzicielskimi a własnymi potrzebami.
Wykorzystane publikacje:
