Czy Twój kompas wskazuje zawsze na innych? O współuzależnieniu słów kilka.
Współuzależnienie to pewien rodzaj relacji, w której jedna osoba nadmiernie angażuje się w życie i problemy drugiej osoby, często kosztem własnych potrzeb i granic. To trochę jak taniec, w którym jedna strona prowadzi, a druga całkowicie się jej podporządkowuje, zapominając o swoich własnych krokach. Ale czy zawsze „bycie troskliwym” oznacza współuzależnienie? Gdzie przebiega ta subtelna granica pomiędzy zdrową empatią a poświęceniem własnej tożsamości? Zastanówmy się nad tym. Czy powielamy schematy rodzinne, obserwowane w dzieciństwie? Spróbujmy spojrzeć na to z innej perspektywy. Może warto spróbować innego podejścia?
„Zrobię wszystko, by Ci pomóc” – czy na pewno? Sygnały ostrzegawcze współuzależnienia.
Czy zdarza Ci się przejmować odpowiedzialność za czyny i decyzje innych osób, czując się winną, gdy im się nie powiedzie? A może masz trudności z wyrażaniem własnego zdania, bo boisz się, że kogoś zranisz lub rozczarujesz? Te, pozornie niewinne zachowania, mogą być alarmującymi sygnałami ostrzegawczymi współuzależnienia. Należą do nich:
- Przejmowanie odpowiedzialności za innych: czy czujesz się odpowiedzialna za szczęście i sukcesy innych?
- Problemy z asertywnością: dlaczego tak trudno Ci powiedzieć „nie”?
- Niska samoocena i poczucie winy: czy Twoje potrzeby zawsze schodzą na dalszy plan?
- Kontrola i perfekcjonizm: czy musisz mieć wszystko pod kontrolą, aby czuć się bezpiecznie?
Rodzinny labirynt emocji: Jak współuzależnienie wpływa na bliskich?
Współuzależnienie w rodzinie tworzy skomplikowany labirynt emocji, w którym trudno o zdrowe relacje i otwartą komunikację. W związku z partnerem, może to oznaczać ciągłe poświęcanie się i ignorowanie własnych potrzeb. W relacji z dziećmi, nadmierna kontrola i opieka mogą hamować ich rozwój i samodzielność. Taka toksyczna dynamika podtrzymuje negatywne wzorce zachowań i utrudnia wyjście z błędnego koła. Co ciekawe, badanie „Codependency and Prefrontal Cortex Functioning” opublikowane w PubMed w 2019 roku wykazało, że uzależnienie współuzależnione jest związane z funkcjonowaniem przedniej części kory mózgowej, co może skutkować trudnościami w reagowaniu na sytuacje emocjonalne i społeczne. To badanie, w którym wzięło udział 38 osób, sugeruje, że osoby współuzależnione mogą mieć trudności z odczytywaniem i regulowaniem emocji, co wpływa na ich relacje z bliskimi.
„Światełko w tunelu”: Jak wyrwać się ze szponów współuzależnienia?
Na szczęście, wyjście ze współuzależnienia jest możliwe, choć wymaga czasu, determinacji i wsparcia. Pierwszym krokiem jest uświadomienie sobie problemu i przyznanie się do niego. Następnie, należy zacząć ustalać granice i uczyć się mówić „nie” bez poczucia winy. Kluczowe jest również zadbanie o siebie i stawianie własnych potrzeb na pierwszym miejscu. Spróbuj tego: Znajdź czas na relaks, hobby i aktywności, które sprawiają Ci radość. Buduj zdrowe relacje oparte na szacunku i partnerstwie.
Badanie opublikowane w PMC w 2019 roku, w którym wzięło udział 271 osób, wykazało, że wyższe wyniki w skali uzależnienia współuzależnionego są związane z większą dysfunkcją rodzinną i niższą jakością życia. Warto więc podjąć wysiłek, aby przerwać ten negatywny cykl.
Jeśli czujesz, że sama nie dasz rady, nie wahaj się skorzystać ze wsparcia psychologicznego i terapii. Jak podaje artykuł informacyjny Charlie Health, terapia poznawczo-behawioralna, rodzinna i grupowa mogą być skuteczne w leczeniu współuzależnienia.
Kropla drąży skałę: Małe kroki ku wielkiej zmianie.
Pamiętaj, że zmiana nie nastąpi z dnia na dzień. To proces, który wymaga cierpliwości i wyrozumiałości dla siebie. Zacznij od małych rzeczy, np. odmawiania drobnych przysług, które Cię obciążają. Codziennie ćwicz asertywność i techniki relaksacyjne, aby odzyskać spokój i równowagę. Znajdź własne pasje i zainteresowania, które pozwolą Ci oderwać się od problemów innych i skupić na sobie. Dołącz do grupy wsparcia, gdzie będziesz mogła dzielić się swoimi doświadczeniami z osobami, które Cię rozumieją.
Nie jesteś sama! Gdzie szukać pomocy?
Jeśli współuzależnienie dotyczy Ciebie lub Twoich bliskich, nie musisz mierzyć się z tym problemem w pojedynkę. Istnieją liczne organizacje i fundacje oferujące wsparcie dla osób współuzależnionych. Warto poszukać numerów telefonów zaufania i infolinii, gdzie można uzyskać anonimową pomoc i poradę. Skorzystaj z pomocy terapeutów i psychologów specjalizujących się w leczeniu współuzależnienia.
To podróż, nie wyścig: Miej na uwadze wyrozumiałość dla siebie.
Akceptuj swoje niedoskonałości i doceniaj nawet najmniejsze sukcesy. Nie bój się prosić o pomoc w trudnych chwilach. Pamiętaj, że zasługujesz na szczęście i spełnienie. Twoje potrzeby są równie ważne, jak potrzeby Twoich bliskich! Zastanów się, co naprawdę Cię uszczęśliwia i zacznij to realizować. To Twoje życie i masz prawo żyć nim po swojemu.
Nasze materiały bazują na sprawdzonych badaniach naukowych. Poniżej znajdziesz wykorzystane publikacje:
- „Codependency and Prefrontal Cortex Functioning” – PubMed (2019).
- „How do psychological characteristics of family members affected by addiction relate to codependency?” – PMC (2019).
- „Prevalence of codependence in young women seeking primary health care” – PubMed (2008).
- „Therapy for Codependency” – Charlie Health (2023).
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą Polityką Publikacji
Informacja: Informacje zawarte w tym artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępują profesjonalnej porady medycznej lub psychologicznej. W razie jakichkolwiek problemów zdrowotnych zawsze skonsultuj się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą.
