Serce boli, gdy dziecko samotne – czy to wina pandemii?
Zaczniemy mocno. Czy wiesz, że według badań przeprowadzonych przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, aż 36% nastolatków w Polsce czuje się samotnych? To naprawdę zatrważające! A eksperci alarmują, że problem nasilił się po pandemii, kiedy kontakt z rówieśnikami był mocno ograniczony. Samotność nastolatków to palący problem, który wymaga naszej uwagi. Czy my, rodzice, zdajemy sobie z tego sprawę i potrafimy im pomóc? Pamiętam, jak mój syn, Kuba, po powrocie do szkoły po lockdownie, z trudem odnajdywał się w relacjach z rówieśnikami. Siedział cicho, nie uczestniczył w rozmowach, jakby zapomniał, jak się to robi. Zaczęłam się zastanawiać, co mogę zrobić, by mu pomóc…
Dlaczego te relacje są tak ważne? Hormony buzują i… przyjaciel staje się najważniejszy!
W okresie dojrzewania dzieci przechodzą przez burzę hormonów, a przyjaźń nastolatków staje się fundamentem ich poczucia własnej wartości. To właśnie w relacjach z rówieśnikami uczą się empatii, współpracy i radzenia sobie z konfliktami. Nagle to nie my, rodzice, jesteśmy najważniejsi, ale Bianka, Bartek czy Lidia, z którymi dzielą pasje i sekrety. Czy pamiętasz swoje nastoletnie zauroczenia przyjaciółmi? To normalne!
Przyjaźń w nastoletnim świecie – co daje i dlaczego jest tak krucha?
Przyjaźń w okresie dojrzewania to coś więcej niż tylko wspólne spędzanie czasu. To budowanie tożsamości, poszukiwanie akceptacji i nauka społecznych interakcji. Jednak te relacje bywają niezwykle kruche. Mała sprzeczka, plotka, nieporozumienie – wystarczy iskra, by przyjaźń legła w gruzach. Pamiętam, jak córka mojej przyjaciółki, Hania, przeżyła dramat, gdy jej najlepsza przyjaciółka nagle zaczęła ją ignorować. Okazało się, że poszło o chłopaka… Nastoletnie serca są bardzo wrażliwe.
Ekspert radzi: „Słuchaj, obserwuj, nie oceniaj!” – O roli rodzica w budowaniu relacji dziecka.
Jak wspomóc nastolatka w budowaniu relacji? Przede wszystkim słuchaj! Bez oceniania, bez moralizowania, po prostu bądź obok. Pozwól dziecku opowiedzieć o swoich troskach i radościach. Dr Agnieszka Stein, psycholog dziecięcy, podkreśla, że najważniejsza jest obecność i akceptacja. To nie znaczy, że mamy akceptować wszystko, ale starajmy się zrozumieć, co kieruje naszym dzieckiem. Zamiast pytać: „Dlaczego zadajesz się z tym okropnym chłopakiem?”, spróbuj zapytać: „Co takiego w nim widzisz?”. Zauważam, że wiele mam, w tym ja sama w przeszłości, zbyt szybko ocenia znajomych swoich dzieci. To błąd!
Kto z kim przystaje, takim się staje? O wpływie grupy rówieśniczej, który nie zawsze jest pozytywny.
Wpływ grupy rówieśniczej na nastolatka jest ogromny. Dzieci naśladują zachowania, przejmują poglądy, dostosowują się do panujących norm. Niestety, nie zawsze jest to pozytywne. Czasami grupa może wywierać presję na zachowania ryzykowne, takie jak palenie papierosów, picie alkoholu czy wagarowanie.
Od fascynacji do naśladowania – jak rozpoznać toksyczną relację i interweniować?
- Kiedy ból brzucha przed wyjściem z „przyjaciółką” staje się sygnałem alarmowym…
- „Mamo, wszyscy to robią!” – jak reagować na presję rówieśniczą?
Rozpoznanie toksycznej relacji u dziecka może być trudne. Często nastolatki ukrywają swoje problemy, boją się odrzucenia lub wstydu. Sygnałem alarmowym może być nagła zmiana zachowania, utrata zainteresowań, problemy ze snem czy bóle brzucha przed spotkaniami z „przyjaciółką”. Jeśli Twoje dziecko mówi: „Mamo, wszyscy to robią!”, nie bagatelizuj tego. Porozmawiaj, wyjaśnij, dlaczego uważasz, że to nie jest dobry pomysł, ale przede wszystkim wysłuchaj argumentów dziecka.
Pamiętam, jak syn mojej sąsiadki, Adam, zaczął nagle opuszczać się w nauce i stał się agresywny. Okazało się, że jego nowi „koledzy” namówili go do palenia marihuany. Interwencja rodziców i wizyta u psychologa były konieczne, by pomóc Adamowi wyjść z tej trudnej sytuacji.
Psycholog tłumaczy: „Nastolatek w toksycznej relacji czuje się bezwartościowy”
Psychologowie podkreślają, że nastolatek tkwiący w toksycznej relacji czuje się bezwartościowy, wykorzystywany i manipulowany. Traci poczucie własnej wartości i przestaje wierzyć w siebie. Długotrwałe przebywanie w takiej relacji może prowadzić do depresji i innych problemów psychicznych. Warto wiedzieć, kiedy szukać pomocy.
Jak pomóc nastolatkowi nawiązywać i utrzymywać zdrowe relacje? Konkretne wskazówki dla mam!
No dobrze, ale co konkretnie możemy zrobić, by pomóc naszym dzieciom? Oto kilka sprawdzonych sposobów:
Warsztaty empatii w domowym zaciszu – zabawy i rozmowy, które zbliżają.
Zorganizujcie rodzinny wieczór gier planszowych, które uczą współpracy i empatii. Możecie też porozmawiać o emocjach bohaterów ulubionych filmów i książek. Zapytaj: „Jak myślisz, co czuła Bianka, gdy…?” Możecie też spróbować wcielić się w role i odgrywać różne scenki z życia codziennego. To świetny sposób na rozwijanie umiejętności społecznych.
„Moje dziecko nie potrafi rozmawiać!” – jak uczyć nastolatka komunikacji?
Komunikacja to klucz do zdrowych relacji. Jeśli Twoje dziecko ma trudności z wyrażaniem swoich emocji i potrzeb, spróbujcie razem popracować nad tym. Możecie zapisać się na warsztaty komunikacji interpersonalnej lub skorzystać z poradnika dla rodziców. Ważne jest, by uczyć dziecko asertywności i umiejętności radzenia sobie z konfliktami.
Czas na hobby! Zajęcia dodatkowe jako szansa na poznanie wartościowych osób.
Zapisz swoje dziecko na zajęcia dodatkowe, które go interesują. Może to być sport, muzyka, taniec, teatr, cokolwiek, co sprawia mu radość. Zajęcia dodatkowe to świetna okazja do poznania osób o podobnych zainteresowaniach i nawiązania nowych przyjaźni.
Internet – wróg czy sprzymierzeniec w budowaniu relacji?
W dzisiejszych czasach Internet odgrywa ogromną rolę w życiu nastolatków. Z jednej strony, daje im możliwość utrzymywania kontaktu z przyjaciółmi, poznawania nowych osób i rozwijania swoich pasji. Z drugiej strony, niesie ze sobą wiele zagrożeń.
Wirtualny świat – nowe możliwości, ale i nowe zagrożenia.
Wirtualny świat stwarza nowe możliwości nawiązywania relacji, ale również naraża na cyberprzemoc i kontakt z niebezpiecznymi osobami. Ważne jest, by uczyć dziecko bezpiecznego korzystania z Internetu i dbać o jego prywatność w sieci.
Ekspert ostrzega: „Cyberprzemoc dotyka coraz więcej nastolatków!”
Cyberprzemoc to poważny problem, który dotyka coraz więcej nastolatków. Według badań NASK, aż 22% polskich uczniów doświadczyło cyberprzemocy. Oznacza to, że co piąty nastolatek jest ofiarą hejtu, wyzwisk, poniżania lub szantażu w Internecie. Ważne jest, by rozmawiać z dzieckiem o tym, jak reagować na cyberprzemoc i gdzie szukać pomocy.
Kiedy szukać pomocy u specjalisty? Sygnały ostrzegawcze, których nie wolno ignorować!
Czasami problemy z relacjami nastolatków są tak poważne, że wymagają pomocy specjalisty. Jeśli Twoje dziecko jest chronicznie samotne, wycofane, ma myśli samobójcze lub doświadcza przemocy, nie zwlekaj z wizytą u psychologa lub psychiatry. Pamiętaj, że zdrowie psychiczne jest równie ważne, jak zdrowie fizyczne. Warto też sprawdzić artykuł o tym, jak wspierać emocjonalnie nastolatka, by lepiej zrozumieć jego potrzeby.
A co jeśli moje dziecko jest introwertykiem? Czy samotność zawsze jest zła?
Nie każdy nastolatek musi być duszą towarzystwa. Niektóre dzieci są introwertykami i wolą spędzać czas w samotności. To nie znaczy, że są samotne lub nieszczęśliwe. Ważne jest, by akceptować temperament dziecka i nie zmuszać go do bycia kimś, kim nie jest. Kluczowe jest zaakceptowanie dziecka takim, jakie jest, aby mogło budować pewność siebie.
Czy Twoje dziecko czuje się akceptowane? Otwórzmy się na rozmowę!
Najważniejsze, co możemy dać naszym dorastającym dzieciom, to poczucie akceptacji i miłości. Pokażmy im, że kochamy je bezwarunkowo, bez względu na to, jakie mają zainteresowania, poglądy czy przyjaciół. Otwórzmy się na rozmowę i stwórzmy atmosferę zaufania, w której dziecko będzie mogło nam powiedzieć o wszystkim, co je trapi.
I na koniec… Czy kiedykolwiek zastanawiałaś się, jaki przykład dajesz swojemu dziecku w kwestii relacji? Czy Ty masz bliskich przyjaciół? Daj znać, co o tym myślisz! To my, rodzice, jesteśmy pierwszym wzorem do naśladowania dla naszych dzieci. Jeśli sami mamy zdrowe i satysfakcjonujące relacje, dajemy im najlepszy przykład. A teraz powiedz, czy masz w swoim życiu kogoś, na kogo zawsze możesz liczyć?
Informacja: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej konsultacji z lekarzem lub psychologiem.
