Strata dziecka w ciąży: jak przeżyć żałobę?

„Przecież to był dopiero początek…” – obalamy mit o „niewielkiej” stracie

Czy zdarzyło Wam się usłyszeć od kogoś, że „przecież to był dopiero początek, nie ma co rozpaczać”? No właśnie… sama myśl o tym, że ktoś próbuje umniejszyć Wasz ból, przyprawia mnie o ciarki! Ten mit, że żałoba po poronieniu we wczesnej ciąży jest przesadzona, jest nie tylko krzywdzący, ale i zupełnie oderwany od rzeczywistości.

• Skąd się wziął ten mit? Sądzę, że to wynika z braku zrozumienia i pewnego rodzaju dyskomfortu otoczenia w obliczu tak trudnych emocji. Ludziom często brakuje słów, nie wiedzą, jak zareagować, więc uciekają w bagatelizowanie, myśląc, że w ten sposób pomagają. A to tak, jakby na złamaną nogę proponowali plasterek!
• Czy jest w tym krztyna prawdy? No dobra, może troszeczkę… W natłoku codziennych spraw, kiedy życie pędzi jak szalone, niektórzy mogą nie zdawać sobie sprawy, jak bardzo pragniemy tego maleństwa i jak silna jest nasza więź, nawet na wczesnym etapie ciąży. Dla nas to nie tylko „początek”, ale początek marzeń, planów, nowej rzeczywistości.
• Prawda jest taka: Strata dziecka na każdym etapie ciąży jest po prostu… stratą. Kropka. Wasze uczucia są ważne i zasługują na uznanie. Nie pozwólcie nikomu wmówić sobie, że czujecie „za dużo” albo „niepotrzebnie”. To tak, jakby ktoś powiedział, że nie macie prawa płakać po stracie ukochanego zwierzaka, bo „przecież to tylko pies”. Bzdura! Każda strata boli, a żałoba jest naturalną reakcją na nią.

Jak wygląda żałoba po stracie w ciąży – indywidualna mapa emocji

Wiecie, każda z nas jest jak niepowtarzalny odcisk palca. To, jak przeżywamy żałobę po stracie w ciąży, jest równie unikalne. Nie ma jednej, „właściwej” drogi. Czasem czujemy się jak rozbita waza – kruche i bezbronne. Innym razem buzuje w nas złość, jakbyśmy chciały wykrzyczeć całemu światu: „Dlaczego ja?!”.

• Każda z nas przeżywa to inaczej. Smutek, złość, poczucie winy, pustka – to tylko niektóre z emocji, które mogą się pojawić. Możecie czuć się zagubione, jakby ktoś wyłączył światło w środku dnia. Albo wręcz przeciwnie – zalewa Was fala wspomnień, a każda piosenka, każdy zapach przypomina o tym, co utracone.
• Daj sobie czas na przeżycie. Nie śpieszcie się. Nie próbujcie „wziąć się w garść” na siłę. Pozwólcie sobie na smutek, płacz, wspomnienia. To naturalna część procesu. Nie ma tu miejsca na presję czy pośpiech. Tak, jak roślina potrzebuje czasu, żeby zakwitnąć, tak i Wy potrzebujecie czasu, żeby się zregenerować.
• Poszukajcie wsparcia. Rozmawiajcie z partnerem, rodziną, przyjaciółmi. Powiedzcie im, jak się czujecie. Nie bójcie się prosić o pomoc. A jeśli czujecie, że potrzebujecie fachowej pomocy, nie wahajcie się skonsultować z psychologiem lub terapeutą. Czasem wystarczy jedna rozmowa, żeby poczuć ulgę. Warto też zadbać o odzyskanie spokoju w tym trudnym czasie.

Kolejna ciąża po stracie – nadzieja i lęk w jednym sercu

Kiedy w sercu tli się nadzieja na kolejną ciążę po trudnym doświadczeniu straty dziecka, radość miesza się z ogromnym lękiem. To tak, jakby trzymać w rękach kruchą porcelanową filiżankę – boimy się, że zaraz się rozbije.

• Radość i obawa – trudne połączenie. Kolejna ciąża po stracie to prawdziwy rollercoaster emocji. Radość miesza się z lękiem, nadzieja z obawą. To zupełnie normalne. Nie jesteście dziwne ani nienormalne, jeśli czujecie się rozdarte. To dowód na to, jak bardzo Wam zależy.
• Pozwólcie sobie na radość. Nie czujcie się winne, że cieszycie się nową ciążą. To nie oznacza, że zapomniałyście o poprzednim dziecku. To po prostu nowy rozdział. Tak, jakbyście zasadziły nowe drzewko w miejscu, gdzie uschło poprzednie. Nowe życie nie wymazuje poprzedniego, ale daje nadzieję na przyszłość.
• Zadbajcie o swoje zdrowie psychiczne. Wsparcie psychologiczne jest niezwykle istotne w sytuacjach utraty ciąży i w trakcie kolejnych, nowych ciąg. Potwierdza to badanie opublikowane w Wiley Online Library. Nie bójcie się szukać pomocy, jeśli czujecie, że sobie nie radzicie. Pamiętajcie, że dbanie o siebie to nie egoizm, ale wyraz miłości do siebie i do dziecka, które nosicie w sercu i pod sercem. Warto też przyjrzeć się tematowi zaburzeń nastroju, które mogą pojawić się po stracie.

Gdzie szukać wsparcia? Źródło dostępnych zasobów

Nie wiecie, gdzie się udać, żeby otrzymać wsparcie? To jak szukanie igły w stogu siana, wiem… Ale spokojnie, przygotowałam dla Was małą mapę, która pomoże Wam odnaleźć właściwą drogę. Można również poszukać wsparcia dla rodziców, którzy przeżywają podobne trudności.

• Specjalistyczne grupy wsparcia. Wiele organizacji oferuje grupy wsparcia dla rodziców po stracie dziecka. To miejsca, gdzie możecie spotkać osoby, które naprawdę rozumieją, przez co przechodzicie. Usłyszycie tam historie podobne do Waszych, co da Wam poczucie, że nie jesteście sami. To jak spotkanie z siostrą, która przeszła przez to samo.
• Terapia indywidualna i par. Psycholog lub terapeuta pomoże Wam przepracować trudne emocje i odzyskać równowagę. Czasem wystarczy kilka sesji, żeby poukładać myśli i uczucia na nowo. To jak wizyta u ogrodnika, który pomoże Wam pielęgnować Waszą duszę.
• Interwencje internetowe. Krótkie interwencje online mogą skutecznie zmniejszyć stres pourazowy i przedłużony żal u rodziców po stracie ciąży, co potwierdza badanie opublikowane w PubMed. To dowód na to, że pomoc jest na wyciągnięcie ręki, nawet bez wychodzenia z domu! W badaniu wzięło udział 228 uczestników, a 5-tygodniowa terapia obejmowała techniki konfrontacji, restrukturyzacji poznawczej oraz dzielenia się doświadczeniami. Po zakończeniu interwencji zaobserwowano zmniejszenie objawów stresu pourazowego i przedłużonego żalu, poprawę depresji, lęku i ogólnego zdrowia psychicznego. Niska stopa wypadnięć z badania (tylko 14%) pokazuje, że taka forma wsparcia jest dobrze akceptowana i może być skutecznym rozwiązaniem dla wielu osób.
• Fundacje i stowarzyszenia. Wiele organizacji oferuje bezpłatne porady prawne i psychologiczne dla rodziców po stracie dziecka. To miejsca, gdzie możecie otrzymać konkretną pomoc i wsparcie w trudnych chwilach.

Pamiętaj, nie jesteś sama!

Kochane, pamiętajcie, że w tym wszystkim najważniejsze jest jedno: nie jesteście same.

• Jesteśmy tu dla Ciebie. Pamiętajcie, że nie musicie przez to przechodzić same. Jesteśmy tu, aby Was wysłuchać, wesprzeć i dodać otuchy. Naprawdę, piszcie, dzielcie się, pytajcie – jestem tu dla Was!
• Twoje uczucia są ważne. Nie pozwólcie nikomu wmówić sobie, że Wasze uczucia są nieważne lub przesadzone. Macie prawo do smutku, żalu i bólu. To tak, jakby ktoś próbował zabronić Wam oddychać. Nie dajcie się!
• Zasługujesz na szczęście. Pamiętajcie, że zasługujecie na szczęście i radość. Nie pozwólcie, aby strata dziecka odebrała Wam nadzieję na przyszłość. Tak, jak po każdej burzy wychodzi słońce, tak i po każdej żałobie przychodzi czas na ukojenie i nadzieję.

Czy kiedykolwiek zastanawiałyście się, jak wiele siły w Was drzemie? Warto też pamiętać o profilaktyce raka szyjki macicy, która jest niezwykle ważna dla zdrowia każdej kobiety.

Źródła, które były dla nas inspiracją:

• „Brief Internet-based intervention reduces posttraumatic stress and prolonged grief after pregnancy loss” – PubMed (2013).
• „Recurrent pregnancy loss: Depression, hopelessness, and marital satisfaction” – Wiley Online Library (2020).
• „First Trimester Bleeding: Evaluation and Management” – American Academy of Family Physicians (AAFP) (2019).

Zachęcamy również do zapoznania się z naszą Polityki Publikacji

Informacja: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej konsultacji lekarskiej lub psychologicznej. W przypadku problemów ze zdrowiem, zawsze skonsultuj się z lekarzem lub psychologiem.