Rozwód a dziecko: Jak wspierać w trudnym czasie?

Czy rozwód zawsze rysuje czarny scenariusz? Spojrzenie na fakty

Rozwód to jak trzęsienie ziemi – narusza fundamenty, które wydawały się tak stabilne. Dla dziecka to utrata poczucia bezpieczeństwa, zmiana dotychczasowego świata. Pojawiają się pytania: „Dlaczego?”, „Co się stanie?”. To czas pełen emocji, które mogą wydawać się przytłaczające. Pamiętaj jednak, że nie wszystkie budynki po trzęsieniu ziemi zamieniają się w ruinę. Wiele z nich, odpowiednio wzmocnionych, staje się jeszcze silniejszych. I tak samo jest z dziećmi. Odpowiednie wsparcie, zrozumienie i stabilność – to filary, które pomogą Twojemu dziecku przetrwać ten trudny czas i wyjść z niego silniejszym.

Długoterminowe skutki rozwodu: Co pokazują badania?

Badania nad wpływem rozwodu na psychikę dziecka w długoterminowej perspektywie dostarczają nam cennych informacji, ale też pokazują, jak złożony jest to temat. Badanie „The long-term effects of parental divorce on the mental health of young adults: a developmental perspective” z 1995 roku, przeprowadzone na grupie ponad 17 tysięcy osób urodzonych w Wielkiej Brytanii w 1958 roku, pokazało, że dziecko rozwód ma umiarkowany, długoterminowy negatywny wpływ na zdrowie psychiczne młodych dorosłych. Osoby, które doświadczyły rozwodu rodziców w dzieciństwie, miały nieco większe prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń emocjonalnych w dorosłości. Jednak warto podkreślić, że wpływ ten był umiarkowany, a na ostateczny wynik wpływało wiele innych czynników, takich jak sytuacja ekonomiczna rodziny, problemy emocjonalne dziecka przed rozwodem i jego wyniki w szkole. Zatem, to nie sam fakt rozwodu, a towarzyszące mu okoliczności mają kluczowe znaczenie.

Z kolei badanie Impact of parental separation or divorce on school performance in preterm children: A population-based study opublikowane w PloS one (2018) z udziałem 3308 wcześniaków, wykazało, że separacja rodziców może wpłynąć na wyniki w szkole u pięciolatków, ale głównie u tych dzieci, które już wcześniej miały pewne trudności. Oznacza to, że jeśli Twoje dziecko rozwija się prawidłowo, a rozwód nie wiąże się z dodatkowymi problemami, takimi jak częste zmiany miejsca zamieszkania czy brak stabilności finansowej, ryzyko negatywnego wpływu na jego edukację jest mniejsze.

Ważne jest, by pamiętać, że każde dziecko jest inne i reaguje na rozwód rodziców w indywidualny sposób. Nie ma jednej, uniwersalnej recepty na przetrwanie tego trudnego czasu. To, co sprawdzi się w przypadku jednego dziecka, niekoniecznie zadziała w przypadku innego. Dlatego tak ważna jest obserwacja, wsłuchiwanie się w potrzeby Twojego dziecka i dostosowywanie strategii do jego konkretnej sytuacji.

Co tak naprawdę się liczy? Relacje, relacje i jeszcze raz relacje

Zapamiętaj, Mamo, jak mantrę: to nie dziecko rozwód jest problemem samym w sobie, ale jakość relacji, które dziecko ma z rodzicami. Dziecko potrzebuje czuć, że jest kochane przez oboje rodziców, nawet jeśli oni nie są już razem. Potrzebuje stabilności i przewidywalności, a także przestrzeni na wyrażanie swoich emocji. Warto w tym kontekście zadbać o budowanie zdrowej więzi z dzieckiem, opartej na otwartej komunikacji.

Konflikt rodzicielski – cichy zabójca dziecięcej psychiki

Wyobraź sobie, że Twoje dziecko jest małą roślinką. Do prawidłowego wzrostu potrzebuje słońca, wody i żyznej gleby. Konflikt między rodzicami jest jak chwast, który zabiera roślinie dostęp do tych cennych zasobów. Dziecko, które jest świadkiem ciągłych kłótni, wzajemnych oskarżeń i negatywnych emocji, czuje się zagubione, przestraszone i bezradne. Może zacząć obwiniać się za sytuację, czuć się zmuszone do wybierania strony, a to z kolei prowadzi do poczucia winy, lęku i obniżonej samooceny. Taka psychika dziecka rozwód z pewnością odczuje negatywnie.

Jak dbać o dziecko w trakcie i po rozwodzie? Praktyczne wskazówki

• Otwórz się na rozmowę: Porozmawiaj z dzieckiem szczerze, ale delikatnie. Wyjaśnij, co się dzieje, ale unikaj wciągania go w szczegóły konfliktu. Używaj prostego języka, dostosowanego do jego wieku. Powiedz mu, że rozwód nie jest jego winą i że oboje rodzice nadal go kochają.
• Stwórz rutynę: Stabilność jest kluczowa. Postaraj się utrzymać dotychczasową rutynę, o ile to możliwe. Stałe godziny posiłków, snu, zabawy i nauki dadzą dziecku poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności.
• Unikaj negatywnych komentarzy: Nigdy nie mów źle o byłym partnerze w obecności dziecka. Pamiętaj, że to nadal jego rodzic, a Twoje negatywne komentarze mogą zranić jego uczucia i wywołać poczucie lojalności.
• Zapewnij wsparcie emocjonalne: Bądź dostępna dla dziecka, gdy tego potrzebuje. Wysłuchaj jego obaw i lęków, przytul, pociesz. Daj mu znać, że rozumiesz, jak się czuje i że jesteś przy nim, by go wspierać.
• Współpracuj z byłym partnerem: Mimo trudnych emocji, spróbujcie współpracować dla dobra dziecka. Wspólne ustalenia dotyczące opieki, spędzania czasu czy wychowania pomogą mu odnaleźć się w nowej sytuacji. Jeśli wsparcie dziecka rozwód ma być skuteczne, rodzice muszą działać razem.

Apel do serca Mamy: Możemy to zrobić lepiej!

Kochana Mamo, wiem, że rozwód to jedna z najtrudniejszych rzeczy, jakie możesz przeżywać. Ale pamiętaj, że masz w sobie ogromną siłę. To Ty możesz sprawić, że Twoje dziecko przejdzie przez ten trudny czas z jak najmniejszymi stratami. Skup się na jego potrzebach, daj mu miłość i wsparcie, a pokażesz mu, że nawet po burzy może zaświecić słońce. Pamiętaj, że Twoja miłość i troska są najważniejsze!

Jeśli czujesz złość na dziecko, to wiedz, że złość na dziecko to nie koniec świata. Ważne jest, aby zrozumieć jej przyczyny i nauczyć się lepiej reagować.

W trosce o rzetelność naszych publikacji. Poniżej lista źródeł, które wykorzystaliśmy do przygotowania tego artykułu:

• „Impact of parental separation or divorce on school performance in preterm children: A population-based study” – PloS one (2018).
• „The long-term effects of parental divorce on the mental health of young adults: a developmental perspective” – PubMed (1995).

Zachęcamy również do zapoznania się z naszą Polityką Publikacji

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej konsultacji ze specjalistą. W razie trudności emocjonalnych u dziecka, rekomendujemy skonsultowanie się z odpowiednim specjalistą.