Molestowanie dziecka przez partnera? Sprawdź, jak reagować!

Drogie mamy, zanim przejdziemy dalej, weźcie głęboki oddech. Temat, który chcę poruszyć, jest niezwykle trudny, ale musimy o nim rozmawiać, by chronić nasze dzieci. Jeżeli odkryjesz, że partner dopuścił się molestowania dziecka, świat może się zawalić. Pamiętaj, nie musisz przez to przechodzić sama. W trudnych chwilach warto pamiętać, że istnieją strategie i zasoby, które mogą pomóc w zapewnieniu bezpieczeństwa dziecku, tak jak opisano w artykule Gdy mąż krzywdzi dziecko: Jak zapewnić mu bezpieczeństwo?

Szokujące statystyki, które nie mogą nas zostawić obojętnymi

Zacznę od konkretów: co roku ofiarą wykorzystywania seksualnego dzieci pada ogromna liczba małoletnich. Według raportu Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę z 2021 roku, aż 25% dzieci doświadcza różnych form przemocy seksualnej przed ukończeniem 18 roku życia. Te statystyki, niczym zimny prysznic, uświadamiają nam skalę problemu. Pomyślcie, co czwarte… Ta liczba powinna wstrząsnąć nami do głębi. To nie są tylko cyfry – za każdą z nich kryje się konkretne dziecko, którego dzieciństwo zostało skradzione.

Ewa i ten cień podejrzenia…

Wyobraźcie sobie Ewę, młodą mamę z dwójką dzieci, Lilianę (lat 6) i Jasia (lat 4). Zawsze ufała swojemu partnerowi, Adamowi. Wydawało się, że tworzą szczęśliwą rodzinę. Pewnego dnia, podczas zabawy w „dom”, zauważyła u Liliany zachowanie, które wydało jej się dziwne, nienaturalne. Liliana, zazwyczaj otwarta i radosna, nagle zaczęła unikać dotyku Adama i stała się płaczliwa. Później, przez przypadek, Ewa usłyszała fragment rozmowy między Adamem a Lilianą. Fragment, który zamroził jej krew w żyłach. Adam, mówiąc cicho, pytał Lilianę, czy „będą mieć sekret tylko dla siebie”. Ewa poczuła, jak grunt usuwa jej się spod nóg. Coś, co do tej pory wydawało się nie do pomyślenia, nagle stało się przerażająco realne.

Dlaczego tak wiele przypadków tonie w ciszy?

Istnieje kilka powodów, dla których przemoc wobec dzieci tak często pozostaje ukryta.

Strach i wstyd: dwie strony medalu

Ofiary boją się mówić, boją się reakcji otoczenia, boją się, że nikt im nie uwierzy. Często doświadczają poczucia winy i wstydu, wierząc, że same sprowokowały sytuację. Matki, które odkrywają prawdę, często paraliżuje wstyd, lęk o przyszłość dzieci, obawa przed rozpadem rodziny. Myślą: „Co powiedzą ludzie?”, „Jak sobie poradzę sama?”. Ten paraliżujący strach uniemożliwia podjęcie działania, a cisza staje się wspólnikiem sprawcy.

„To nie może się dziać w mojej rodzinie” – siła zaprzeczenia

Często podświadomie odrzucamy możliwość, że osoba, którą kochamy, jest zdolna do takiego okrucieństwa. Mechanizm zaprzeczenia włącza się, by chronić nas przed przerażającą prawdą. Ignorujemy sygnały, tłumaczymy sobie niepokojące zachowania. To jak chowanie głowy w piasek – problem nie znika, a dziecko pozostaje bezbronne.

Brak świadomości i wiedzy

Nie wiemy, jak rozpoznać sygnały, do kogo się zwrócić o pomoc, jakie kroki prawne podjąć. Często nie mamy pojęcia, że dane zachowanie jest formą molestowania. Brak wiedzy powoduje, że przegapiamy ważne sygnały, a dziecko pozostaje bez ochrony. Warto zatem poszerzyć swoją wiedzę na temat tego, jak rozpoznać objawy molestowania, by móc szybciej interweniować.

Konsekwencje, które naznaczają życie

Wykorzystywanie seksualne dziecka pozostawia trwałe blizny na psychice. Badania pokazują, że ofiary częściej doświadczają traumy, zaburzeń emocjonalnych, problemów z samooceną, trudności w relacjach i zwiększonego ryzyka depresji oraz prób samobójczych. Dzieciństwo, które powinno być czasem beztroski i rozwoju, zostaje zniszczone przez akt przemocy.

Cisza i brak reakcji wzmacniają sprawcę, dają mu poczucie bezkarności i pozwalają krzywdzić kolejne ofiary. Statystyki są alarmujące: sprawcy, którzy nie ponoszą konsekwencji, często dopuszczają się dalszych aktów przemocy.

Sygnały ostrzegawcze: na co zwracać uwagę?

Bądźmy czujne i wrażliwe na sygnały, które wysyła nam dziecko.

Zmiany w zachowaniu dziecka: nagłe wycofanie, lęk, moczenie nocne, koszmary, agresja, problemy z jedzeniem, unikanie kontaktu fizycznego z określonymi osobami, zwłaszcza z partnerem. To jak z barometrem – gwałtowna zmiana pogody emocjonalnej dziecka powinna nas zaalarmować.
Nietypowe zainteresowanie dziecka tematami związanymi z seksem, pornografią. Może to być próba zrozumienia tego, co się dzieje, lub odzwierciedlenie traumatycznych doświadczeń.
Tajemniczość, izolacja dziecka. Dziecko unika rozmów o tym, co robi z partnerem, zamyka się w sobie.
Niepokojące zachowania partnera wobec dziecka: nadmierna czułość, naleganie na samotne spędzanie czasu z dzieckiem, niewłaściwe komentarze, prezenty „w sekrecie” przed matką. Pamiętajmy, że granica między troską a nadużyciem może być bardzo cienka.

Plan działania: jak reagować, gdy podejrzewasz najgorsze?

Jeśli czujesz, że coś jest nie tak, nie ignoruj tego!

Zaufaj swojej intuicji! Jeśli coś Cię niepokoi, nie ignoruj tego uczucia. Instynkt macierzyński to potężne narzędzie, które często podpowiada nam, kiedy dzieje się coś złego.
Zadbaj o bezpieczeństwo dziecka. To priorytet. Oddziel dziecko od potencjalnego sprawcy. Zapewnij mu bezpieczne miejsce, w którym poczuje się kochane i chronione.
Zbierz dowody. Zapisuj swoje obserwacje, rozmowy, wszystko, co może być istotne. To może pomóc w późniejszym postępowaniu.
Skonsultuj się z ekspertem. Zadzwoń na bezpłatny numer telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111 (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę) https://116111.pl/ lub skontaktuj się z organizacją pozarządową zajmującą się pomocą ofiarom przemocy. Rozmowa z doświadczonym specjalistą pomoże Ci zrozumieć sytuację i podjąć odpowiednie kroki.
Zgłoś sprawę na policję lub do prokuratury. To trudna decyzja, ale konieczna, by powstrzymać sprawcę i zapewnić sprawiedliwość dziecku.
Zapewnij dziecku profesjonalną pomoc psychologiczną. Terapia pomoże dziecku przepracować traumę i odzyskać równowagę emocjonalną.

Wsparcie dla Ciebie:

Przejście przez taką sytuację jest niewyobrażalnie trudne, dlatego ważne jest, byś pamiętała o sobie. W tak trudnych momentach, warto pamiętać o konflikcie lojalności, który może się pojawić, i spróbować pogodzić rolę matki z własnymi potrzebami.

Szukaj wsparcia w rodzinie, wśród przyjaciół, w grupach wsparcia dla ofiar przemocy. Nie wstydź się prosić o pomoc.
Nie obwiniaj się! To nie Twoja wina. Sprawca ponosi pełną odpowiedzialność za swoje czyny.
Zadbaj o swoje zdrowie psychiczne. Potrzebujesz siły, by chronić swoje dziecko. Skorzystaj z pomocy psychoterapeuty.

Profilaktyka: jak chronić dziecko przed wykorzystywaniem seksualnym?

Lepiej zapobiegać, niż leczyć. Możesz również przeczytać więcej o tym, jak rozpoznać i chronić dziecko przed tego typu zagrożeniami.

Ucz dziecko asertywności, mówienia „nie”, rozpoznawania i nazywania emocji.
Rozmawiaj z dzieckiem o jego ciele, o granicach intymności. Wyjaśnij, co to są „sekretne części ciała” i że nikt nie ma prawa ich dotykać bez jego zgody.
Ucz dziecko, że ma prawo do prywatności i że nikt nie ma prawa dotykać go w sposób, który mu się nie podoba.
Bądź uważna na relacje dziecka z innymi osobami.
Buduj silną więź z dzieckiem, by czuło się bezpiecznie i mogło Ci zaufać. Regularnie rozmawiaj z dzieckiem o tym, co się dzieje w jego życiu, pytaj o jego uczucia i obawy.

Pamiętajmy, drogie mamy, że ochrona naszych dzieci to nasz najważniejszy obowiązek. Nie bójmy się mówić, pytać, interweniować. Razem możemy stworzyć bezpieczny świat dla naszych pociech. Bądźmy czujne, wspierajmy się nawzajem i chrońmy to, co najcenniejsze – nasze dzieci. Odkrycie molestowania dziecka przez partnera to koszmar, ale pamiętaj, masz w sobie siłę, by to zmienić.

Informacja prawna: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej konsultacji psychologicznej lub prawnej. W przypadku podejrzenia wykorzystywania dziecka, należy niezwłocznie skontaktować się z odpowiednimi służbami.