Mamo, nie idź! – Serce pęka przy rozstaniu w przedszkolu. Jak przetrwać adaptację przedszkolną (oboje)?
Czy adaptacja musi być koszmarem? Spojrzenie z sercem mamy.
Uspokojenie tonu: Czujesz się winna, zostawiając swoje dziecko w przedszkolu? To zupełnie zrozumiałe! Mamy tak mają.
Wprowadzenie: Adaptacja to wyzwanie, bez dwóch zdań. Ale wyobraź sobie, że to jak nauka jazdy na rowerze – początki bywają trudne, kolana poobijane, ale potem czeka frajda i samodzielność. Obalmy zatem mity dotyczące adaptacji przedszkolnej i znajdźmy sposoby, by ten proces był jak najbardziej łagodny dla Was obojga.
Metafora z życia zwierząt: Pomyśl o małym kociaku, który pierwszy raz zostaje odłączony od kociej mamy. Jest przestraszony, tęskni, ale jednocześnie włącza się w nim instynkt przetrwania i ciekawość świata. Podobnie jest z naszymi dziećmi.
Dlaczego to tak boli? O lęku separacyjnym słów kilka.
Wyjaśnienie lęku separacyjnego: To naturalna reakcja dziecka na rozłąkę z bliską osobą, najczęściej z mamą. To taki alarm w małym ciele, który krzyczy: „Gdzie jesteś, moja bezpieczna przystani?!”
Rola przywiązania: Dzieci, które mają silną i bezpieczną więź z rodzicem, zazwyczaj łatwiej przechodzą adaptację. Dlaczego? Bo wiedzą, że mama zawsze wraca. Z drugiej strony, jak sugeruje metaanaliza Fearon RP i in., dzieci z niepewnym stylem przywiązania mogą mieć większe trudności. Ich wewnętrzne przekonanie o dostępności i niezawodności opiekuna jest słabsze, co utrudnia im poradzenie sobie z rozłąką.
Różnice indywidualne: Niektóre dzieci są bardziej śmiałe i otwarte na nowe doświadczenia, inne potrzebują więcej czasu, by oswoić się z nową sytuacją. To tak jak z ludźmi – jedni kochają skoki ze spadochronem, a inni wolą czytać książkę pod kocem.
Wpływ pandemii: Pandemia COVID-19 i związana z nią izolacja mogły wpłynąć na gotowość Twojego dziecka do adaptacji. Badanie Singh S i in. opublikowane w PubMed, podkreśla, że lockdown wywołał lęk i niepokój u wielu dzieci i młodzieży. Długotrwałe przebywanie w domu mogło wzmocnić więź z rodzicami i utrudnić akceptację rozłąki.
Magiczne słowo: przygotowanie. Jak oswoić przedszkole zanim ono oswoi Was?
Wizyty adaptacyjne: To jak pierwsze randki z przedszkolem. Stopniowe oswajanie z nowym miejscem, poznawanie pani, zabawa z innymi dziećmi. Ważne, by te wizyty były krótkie i przyjemne.
Czytanie książek o przedszkolu: To doskonały sposób na budowanie pozytywnych skojarzeń. Wybierzcie razem z Nadią książkę o tym, jak Staś poszedł do przedszkola i poznał tam super kolegów.
Zabawa w przedszkole w domu: Zamieńcie salon w salę przedszkolną, a lalki i misie w małych przedszkolaków. Dzięki temu Mikołaj oswoi się z nową sytuacją poprzez zabawę.
Spotkania z innymi dziećmi: Im więcej kontaktów z rówieśnikami, tym łatwiej będzie Julce odnaleźć się w grupie przedszkolnej. Jeśli Twoje dziecko ma trudności z nawiązywaniem relacji, warto przeczytać nasz artykuł o tym, jak wspierać rozwój społeczny dziecka.
Techniki pożegnań, które działają (naprawdę!).
Krótkie i stanowcze pożegnania: Im dłużej trwa pożegnanie, tym większy stres przeżywa dziecko. Należy pamiętać, że to jak z plastrem – szybkie zerwanie mniej boli.
Rytuał pożegnalny: Uścisk, buziak, „Kocham Cię, wrócę po Ciebie” i… idziemy! Ważne, by ten rytuał był zawsze taki sam.
Zaufanie do personelu: Panie w przedszkolu są doświadczone i wiedzą, jak pomóc dziecku. Zaufaj im!
Unikanie obietnic bez pokrycia: Nie mów „Zaraz wrócę”, jeśli wiesz, że to niemożliwe. To podważa zaufanie dziecka.
Kiedy adaptacja staje się problemem? Sygnały ostrzegawcze.
Długotrwałe, intensywne reakcje lękowe: Jeśli Franek płacze histerycznie przez cały pobyt w przedszkolu i nie uspokaja się nawet po kilku tygodniach, to sygnał, że warto skonsultować się ze specjalistą.
Problemy ze snem i jedzeniem: Zmiany w zachowaniu, takie jak bezsenność, brak apetytu, moczenie nocne, mogą świadczyć o silnym stresie związanym z adaptacją. Warto wtedy przyjrzeć się bliżej emocjom dziecka – nasz poradnik dla mam może okazać się pomocny.
Konsultacja ze specjalistą: Kiedy warto szukać pomocy psychologa? Gdy lęk separacyjny utrudnia dziecku normalne funkcjonowanie i negatywnie wpływa na jego samopoczucie. Warto wspomnieć o badaniu Puliafico AC i in., które adaptuje terapię interakcji rodzic-dziecko (PCIT) do leczenia zaburzeń lękowych u małych dzieci. Choć nie jesteśmy psychologami, wiemy, że PCIT może być skutecznym narzędziem w radzeniu sobie z lękiem separacyjnym.
Adaptacja to nie tylko problem dziecka – to też Twoje emocje, Mamo!
Poczucie winy: Nie pozwól, by Cię paraliżowało! Wiele mam czuje się winnych, zostawiając swoje dzieci w przedszkolu. Należy pamiętać, robisz to dla dobra swojego dziecka i dla siebie. Jeżeli masz z tym problem, przeczytaj artykuł o tym, jak być czy perfekcja w macierzyństwie jest wrogiem Twojego szczęścia?.
Wsparcie partnera i rodziny: Porozmawiaj z partnerem, mamą, przyjaciółką. Nie duś emocji w sobie!
Czas dla siebie: Idź na kawę z koleżanką, poczytaj książkę, zrób sobie relaksującą kąpiel. Naładuj baterie, żeby mieć siłę dla dziecka. Nie wstydź się tego, to ważne!
Grupy wsparcia dla rodziców: Podziel się swoimi obawami z innymi mamami, które przeżywają to samo. Czasami wystarczy posłuchać, że „nie jesteś osamotniona w swoich obawach”, by poczuć ulgę.
Przedszkole to nie wyrok, ale początek pięknej przygody!
Podkreślenie korzyści z przedszkola: Rozwój społeczny, emocjonalny i intelektualny dziecka. Nauka samodzielności, budowanie relacji z rówieśnikami, rozwijanie kreatywności. Sprawdź, jak zabawa w naukę kształtuje odpowiedzialność i współpracę!
Zaufanie do procesu adaptacji: Dajcie sobie czas! Każde dziecko potrzebuje go inaczej. Niektóre dzieci adaptują się w kilka dni, inne potrzebują kilku tygodni, a nawet miesięcy.
Cierpliwość i wyrozumiałość: Bądźcie dla siebie dobrzy. Zarówno Ty, jak i Twoje dziecko potrzebujecie wsparcia i zrozumienia w tym trudnym czasie.
Odwołanie do badania Walker LS i in.: choć ich praca dotyczy funkcjonalnego lęku separacyjnego i powrotu dziecka do szkoły w kontekście bólu brzucha, to przypomina nam, że lęk separacyjny może manifestować się różnymi objawami.
Kilka słów na koniec:
Walidacja emocji: Pamiętaj, to co czujesz jest ważne. Zarówno Ty, jak i Twoje dziecko macie prawo do przeżywania trudnych emocji związanych z adaptacją.
Refleksja: Co naprawdę się liczy w tym procesie? Relacja, zrozumienie i wsparcie. Bądź blisko swojego dziecka, słuchaj jego potrzeb i pozwól mu poczuć się bezpiecznie.
Opieramy się na rzetelnych źródłach. Oto badania, które posłużyły do napisania tego artykułu:
- „Impact of COVID-19 and lockdown on mental health of children and adolescents: A narrative review with recommendations” – PubMed (2020).
- „Adapting parent-child interaction therapy to treat anxiety disorders in young children” – PubMed (2012).
- „The significance of insecure attachment and disorganization in the development of children’s externalizing behavior: a meta-analytic study” – PubMed (2010).
- „Functional abdominal separation anxiety: helping the child return to school” – PubMed (2009).
- „Anxiety-related symptomatology in young children on the autism spectrum” – PubMed (2019).
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą Polityki Publikacji
Informacja: Informacje zawarte w tym artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępują profesjonalnej konsultacji medycznej lub psychologicznej. W przypadku jakichkolwiek problemów zdrowotnych lub emocjonalnych, skonsultuj się z lekarzem lub psychologiem.
