Czy Twoje dziecko czuje się królem świata?
Zastanawiasz się czasem, czy Twoje maleństwo nie ma zbyt wysokiego mniemania o sobie? Każda mama pragnie wychowania dziecka pełnego sukcesów i radości, ale czasem, nieświadomie, możemy pielęgnować cechy, które w dorosłym życiu staną się przeszkodą. Chcemy, żeby były pewne siebie, ale gdzie leży granica?
Rozumiem, pragniesz dla swojego dziecka wszystkiego, co najlepsze. Ale czy czasami nie przesadzasz z komplementami? Czy poświęcasz mu całą swoją uwagę, nawet gdy tego nie potrzebuje?
W czym tkwi sedno?
Mówiąc o narcystycznym dziecku, nie mamy na myśli po prostu pewności siebie. Chodzi o głęboko zakorzenione przekonanie o własnej wyjątkowości i potrzebę ciągłego podziwu, często kosztem innych. To brak empatii i wiara, że zasługuje się na specjalne traktowanie.
Wyobraź sobie małego Jasia, który krzyczy i tupie nogami, gdy przegra w grę planszową. Nie dlatego, że jest zawiedziony przegraną, ale dlatego, że nie potrafi znieść myśli, że nie jest najlepszy.
Skąd się to bierze? Pułapki rodzicielstwa
Jak nie wychować narcystycznego dziecka? Unikaj nadmiernego chwalenia. Oczywiście, doceniaj wysiłki i sukcesy, ale nie przesadzaj z komplementami typu „Jesteś najwspanialszy na świecie!”. To buduje nierealne oczekiwania. Pamiętaj, że ważne jest także, by uczyć dziecko, że nie zawsze wszystko musi mu się udać.
Kolejną pułapką jest spełnianie każdej zachcianki. Kiedy dziecko dostaje wszystko, czego zapragnie, nie uczy się wartości rzeczy i nie rozwija cierpliwości. Warto również zastanowić się, czy nie żyjemy czasem przez nasze dzieci, zmuszając je do aktywności, które same lubiliśmy w dzieciństwie – o wsparciu rozwoju dziecka dowiesz się z innego artykułu.
Jak to robimy… nieświadomie?
Często nie zdajemy sobie sprawy, jak błędy wychowawcze prowadzące do narcyzmu zakradają się do naszej codziennej rutyny. Porównywanie dziecka do innych to jeden z nich. Zamiast mówić: „Patrz, jak Ania ładnie rysuje!”, lepiej docenić starania własnego dziecka: „Widzę, że włożyłeś dużo pracy w ten rysunek!”
Równie szkodliwe jest chronienie dziecka przed wszelkimi porażkami i rozczarowaniami. Pozwól mu poczuć, że przegrana to okazja do nauki i rozwoju.
Na co warto zwrócić uwagę? Sygnały ostrzegawcze.
Istnieją pewne sygnały narcystycznych cech u dziecka, na które warto zwrócić uwagę. Należą do nich poczucie wyjątkowości, brak empatii, skłonność do manipulacji i przekonanie o tym, że wszystko mu się należy. Pamiętaj jednak: jeden objaw to nie diagnoza. Obserwuj swoje dziecko i staraj się zrozumieć, co kryje się za jego zachowaniem.
Czy Twoje dziecko często uważa, że zasady go nie dotyczą? Czy ma problem z przyjmowaniem krytyki? Czy trudno mu wczuć się w emocje innych osób?
Co robić? Kilka przydatnych porad.
Jak budować zdrową samoocenę u dziecka i przeciwdziałać narcystycznym tendencjom? Przede wszystkim ucz empatii. Jak to zrobić? Zachęcaj dziecko do stawiania się w sytuacji innych osób, do okazywania współczucia i pomocy. Wolontariat, pomoc starszej sąsiadce – to doskonałe sposoby na rozwijanie empatii.
Ustal jasne granice. Dziecko musi wiedzieć, jakie zachowania są akceptowalne, a jakie nie, i jakie będą konsekwencje ich przekroczenia. Jak to zrobić? Stwórzcie wspólnie zasady obowiązujące w domu i konsekwentnie ich przestrzegaj. Konsekwencja jest tutaj kluczowa. Więcej o wychowaniu bez stresu przeczytasz w innym artykule.
Chwal za wysiłek i proces, a nie tylko za wynik. Powiedz: „Widzę, ile włożyłeś w to pracy!”, zamiast „Jesteś taki zdolny!”. Pozwól dziecku doświadczać porażek – to szansa na naukę i rozwój.
Kiedy szukać pomocy?
Jeśli narcystyczne cechy u dziecka są bardzo silne i powodują poważne problemy w jego życiu (trudności w relacjach, konflikty), warto skonsultować się ze specjalistą. Pamiętaj, że psycholog lub terapeuta może pomóc zarówno dziecku, jak i rodzicom w radzeniu sobie z trudnościami.
Nie wahaj się szukać wsparcia. Istnieją liczne zasoby i organizacje oferujące pomoc rodzicom w trudnych sytuacjach wychowawczych.
Disclaimer: Powyższe informacje nie stanowią porady psychologicznej ani lekarskiej. W przypadku poważnych problemów wychowawczych zalecamy konsultację ze specjalistą.
Czy da się to naprawić? Daj dziecku szansę.
Pamiętaj, że zmiana jest możliwa. Dzięki świadomemu wysiłkowi i poświęceniu możesz pomóc swojemu dziecku w rozwoju zdrowej samooceny i empatii. Nie zrażaj się trudnościami i daj mu szansę na zmianę. Pomyśl o Zosi, której mama zaczęła bardziej doceniać jej starania niż wyniki w szkole. Zosia stała się bardziej otwarta na innych i zaczęła akceptować swoje słabości.
Rodzicielstwo to wyzwanie, ale również wspaniała przygoda. Wierzę w Ciebie i w Twoje dziecko!
FAQ
Czy każde dziecko, które chce być w centrum uwagi, jest narcystyczne?
Nie, potrzeba uwagi jest naturalna dla dzieci. Ważne jest, by rozróżnić, czy dziecko szuka uwagi, by poczuć się akceptowanym, czy domaga się jej, uważając, że mu się należy.
Co zrobić, gdy dziecko манипулюе mną, by dostać to, czego chce?
Ustal granice i konsekwentnie ich przestrzegaj. Wyjaśnij dziecku, że манипуляcje są niedopuszczalne i nie przyniosą pożądanego skutku. Zaoferuj alternatywne sposoby wyrażania potrzeb.
Czy to moja wina, że moje dziecko ma narcystyczne cechy?
Nikt nie jest idealnym rodzicem. Nie obwiniaj się, ale skup się na tym, co możesz zrobić, by pomóc dziecku w rozwoju zdrowej samooceny i empatii. Szukaj wsparcia i edukuj się w zakresie psychologii dziecka.
