Dziecko przeklina? Jak reagować i oduczyć brzydkich słów

„Ups, to wyszło przypadkiem?” Kiedy słowa, których wolelibyśmy nie słyszeć, pojawiają się w ustach dziecka.

Kiedy słyszysz, jak Twój ukochany synek albo córeczka wymawia słowo, którego wolałabyś nigdy nie usłyszeć, łatwo wpaść w panikę. Myślisz sobie: „Co poszło nie tak? Czy to moja wina?”. STOP! Zanim zaczniesz się obwiniać, weź głęboki oddech. Często słyszymy, że dziecko, które przeklina, jest po prostu źle wychowane. To mit, który zaprząta głowę wielu rodzicom. Prawda jest taka, że przyczyn przeklinania u dzieci może być wiele i rzadko kiedy wynika to ze złej woli. Zamiast oceniać, spróbujmy zrozumieć.

Skąd to się bierze? Zrozumieć, zanim ocenisz.

Zastanawiasz się, dlaczego Twój maluch nagle zaczął używać „tych” słów? Przyczyn może być kilka. Często jest to po prostu ciekawość. Dzieci, jak mali odkrywcy, testują granice, sprawdzają, co się stanie, gdy użyją nowego słowa. Bywa, że to naśladowanie. Dzieci są mistrzami w kopiowaniu zachowań dorosłych i rówieśników. Jeśli usłyszą w domu, na podwórku, czy w filmie „mocne” słowo, mogą je powtórzyć, nie rozumiejąc jeszcze jego znaczenia. Czasem przeklinanie u dzieci to potrzeba wyrażenia emocji. Złość, frustracja, smutek – trudne uczucia mogą znaleźć ujście w wulgaryzmach. A niekiedy to po prostu sposób na zwrócenie na siebie uwagi. Krzyknięcie niecenzuralnego słowa w towarzystwie może zapewnić dziecku szybki „awans” w grupie rówieśniczej.

• Dlaczego dzieci przeklinają: ciekawość, naśladowanie, potrzeba wyrażenia emocji, zwrócenie na siebie uwagi.
• Wpływ otoczenia: dom, przedszkole/szkoła, media (gry, filmy, internet). Jak bardzo zaskakujące mogą być źródła.
• Czy to normalne? Omówienie etapów rozwoju mowy i zachowań, w których przeklinanie może się pojawić.

„Ale ja tylko powtarzam!” – Mity na temat przeklinania a rzeczywistość.

Słyszysz od dziecka: „Ale ja tylko powtarzam!” i czujesz, że grunt usuwa Ci się spod nóg? To zrozumiałe. Zanim jednak wpadniesz w wir wyrzutów sumienia, przyjrzyjmy się faktom.

• Mit: Przeklinanie zawsze oznacza agresję lub złą wolę. Rzeczywistość: Często jest to eksperymentowanie z językiem lub próba radzenia sobie z frustracją. Mały Antek może krzyknąć „cholera!”, gdy wieża z klocków runie po raz dziesiąty, a Jagoda może nazwać brata „głupkiem”, bo zabrał jej ulubioną lalkę. Czy to znaczy, że są agresywni? Niekoniecznie.
• Mit: Dziecko, które przeklina, jest źle wychowane. Rzeczywistość: To raczej sygnał, że potrzebuje pomocy w wyrażaniu siebie. Zamiast wlepiać dziecku łatkę „źle wychowanego”, zastanów się, czy umie nazywać swoje emocje i radzić sobie z nimi w konstruktywny sposób.
• Mit: Ignorowanie problemu sprawi, że samo ustąpi. Rzeczywistość: Brak reakcji może utrwalić zachowanie. Pamiętaj, że brak reakcji z Twojej strony dziecko może odebrać jako przyzwolenie na takie zachowanie. Nie chodzi o histerię, ale o jasny komunikat: „W naszym domu tak się nie mówi.”
• Badanie Wu WC, Chang HY, Yen LL, Lee TS z 2007 roku opublikowane w PubMed, przeprowadzone wśród uczniów szkół podstawowych na Tajwanie, wykazało, że agresywne zachowania mogą nasilać się z czasem. To tylko przypomina, że to, co teraz wydaje się drobnym incydentem, może przerodzić się w poważniejszy problem, jeśli nie zareagujemy odpowiednio.

Serce matki pęka? Spokojnie, to nie koniec świata! Jak reagować, gdy dziecko przeklina – porady krok po kroku.

Usłyszałaś te słowa i czujesz, że serce Ci pęka? Spokojnie, to nie koniec świata, tylko sygnał, że trzeba działać. Jak? Oto kilka wskazówek:

• Zachowaj spokój: Twoja reakcja ma ogromne znaczenie. Panika lub gniew mogą pogorszyć sytuację. Zamiast krzyczeć, weź głęboki oddech i przypomnij sobie, że jesteś dorosła.
• Określ granice: Wyjaśnij dziecku, że przeklinanie jest nieakceptowalne w domu i dlaczego. Mów językiem zrozumiałym dla dziecka. 4-latek nie zrozumie elaboratu o szacunku do języka, ale prosty komunikat: „U nas w domu tak się nie mówi, bo to brzydkie słowa” już tak.
• Znajdź przyczynę: Porozmawiaj z dzieckiem, aby dowiedzieć się, dlaczego używa tych słów. Czy jest złe, smutne, sfrustrowane? Może okazać się, że przeklinanie to tylko wołanie o pomoc w poradzeniu sobie z trudnymi emocjami.
• Alternatywne sposoby wyrażania emocji: Naucz dziecko, jak mówić o swoich uczuciach bez używania wulgaryzmów. Zamiast „Jestem wściekły!”, można powiedzieć: „Czuję się bardzo zły, bo…”.
• Konsekwencje: Ustal jasne i konsekwentne konsekwencje za przeklinanie, np. brak dostępu do ulubionej zabawki, krótszy czas na grę. Ważne, żeby konsekwencje były adekwatne do wieku i przewinienia.
• Chwal za postępy: Zwracaj uwagę i doceniaj, gdy dziecko używa odpowiednich słów. Pozytywne wzmocnienie działa cuda!

💡 Spróbuj tego: Stwórzcie w domu „słoik dobrych słów”. Za każdym razem, gdy dziecko powie coś miłego, wrzućcie do słoika monetę lub żeton. Na koniec tygodnia możecie wspólnie zrobić coś fajnego za zebrane „dobre słowa”.

Zapobieganie jest lepsze niż leczenie – jak budować dom bez przekleństw?

Lepiej zapobiegać niż leczyć, prawda? Oto kilka sposobów na to, jak stworzyć dom, w którym przeklinanie nie będzie miało racji bytu:

• Dawaj przykład: Dzieci uczą się przez naśladowanie. Uważaj na własny język. Pamiętaj, że małe uszy słyszą wszystko!
• Kontroluj media: Wybieraj programy i gry, które nie zawierają wulgaryzmów. To, co dziecko ogląda i słucha, ma ogromny wpływ na jego język.
• Rozmawiaj o emocjach: Pomóż dziecku zrozumieć i nazywać swoje uczucia. Im lepiej dziecko rozumie swoje emocje, tym łatwiej mu nad nimi panować.
• Czytaj książki: Wybieraj literaturę, która promuje pozytywne wartości i wzorce zachowań. Książki to skarbnica wiedzy i inspiracji.
• Pokaż, że rozumiesz: Dziecko musi wiedzieć, że może przyjść do Ciebie ze wszystkim, nawet z trudnymi emocjami. Zbuduj zaufanie i otwartość.

„To tylko słowa?” – Kiedy przeklinanie powinno nas zaniepokoić.

Czy przeklinanie u dzieci zawsze jest powodem do zmartwień? Niekoniecznie. Ale są sytuacje, w których warto zachować czujność:

• Częstotliwość i intensywność: Jeśli przeklinanie jest częste i nasilone, warto skonsultować się ze specjalistą. To może być sygnał, że dziecko przeżywa silny stres lub ma problemy emocjonalne.
• Kontekst sytuacyjny: Czy dziecko przeklina w sytuacjach stresowych, czy też robi to bez powodu? Jeśli wulgaryzmy pojawiają się w reakcji na trudne sytuacje, warto pomóc dziecku nauczyć się radzić sobie z emocjami w inny sposób.
• Inne problemy: Czy przeklinaniu towarzyszą inne problemy, takie jak agresja, wycofanie, problemy w szkole? Jeśli tak, to może być sygnał, że dziecko potrzebuje fachowej pomocy.
• Badanie Petersen IT, Bates JE, Dodge KA, Lansford JE z 2016 roku opublikowane w PubMed, wykazało, że przeklinanie może być jednym z elementów tzw. problemów eksternalizacyjnych u dzieci, takich jak agresja, impulsywność czy problemy z przestrzeganiem zasad.

Gdy sami nie dajemy rady – Kto może pomóc?

Czujesz, że problem Cię przerasta? Nie wstydź się prosić o pomoc!

• Pedagog szkolny/przedszkolny: Może pomóc zidentyfikować źródło problemu w placówce.
• Terapeuta rodzinny: Może wspomóc w rozwiązaniu problemów komunikacyjnych w rodzinie.
• Psycholog dziecięcy: Może wesprzeć dziecko w radzeniu sobie z emocjami i trudnymi sytuacjami.

Dla zapamiętania: Przeklinanie u dzieci – to nie wyrok, tylko wyzwanie.

Pamiętaj, droga Mamo, że przeklinanie u dzieci to nie wyrok, tylko wyzwanie. Z cierpliwością, wyrozumiałością i odpowiednimi narzędziami możesz pomóc swojemu dziecku nauczyć się wyrażać siebie w sposób akceptowalny społecznie. Wiele mam mierzy się z tym problemem. Szukaj wsparcia, dziel się swoimi doświadczeniami i pamiętaj, że najważniejsza jest miłość i akceptacja.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej konsultacji.

Dbamy o rzetelność naszych treści. Poniżej znajdują się badania, które były podstawą do stworzenia tego artykułu:

• „Changes in health risk behaviors of elementary school students in northern Taiwan from 2001 to 2003: results from the child and adolescent behaviors in long-term evolution study.” – PubMed (2007).
• „Identifying an efficient set of items sensitive to clinical-range externalizing problems in children.” – PubMed (2016).

Informujemy również o naszej Polityce Publikacji