Hiperfokus: Jak odzyskać kontrolę nad koncentracją po porodzie?

Hiper Focus: Kiedy pasja macierzyństwa pochłania bez reszty… a może coś więcej?

„Znowu zapomniałam o obiedzie! Czy to normalne, że tak się zatracam?” – lęk, który zna wiele z nas.

Czy też tak macie, drogie mamy, że nagle orientujecie się, że od godziny miałyście włączyć pranie, a zamiast tego nadal siedzicie na dywanie, budując z klocków z Julkiem kosmiczną bazę? Albo że miała być szybka odpowiedź na maila, a skończyło się na wertowaniu przepisów na tort bezglutenowy dla Liliany? To zupełnie normalne! Wiem, jak to jest, bo sama często mam podobnie. Niby wszystko gra, ale gdzieś z tyłu głowy kołacze się myśl: „Czy to jeszcze pasja, czy już przesada?”.

Skąd bierze się ta „chwilowa amnezja” i dlaczego czujemy się z tym winne?

Myślę, że to koktajl kilku spraw. Po pierwsze, żyjemy w świecie, który wymaga od nas bycia superbohaterkami. Mamy być idealnymi matkami, partnerkami, pracownicami, prowadzić dom, dbać o siebie… Uff, aż się człowiek zmęczy od samego wymieniania! A po drugie, macierzyństwo samo w sobie potrafi być takim „flow”, kiedy zabawa z dzieckiem, czytanie książki, gotowanie zdrowego obiadu staje się celem samym w sobie. Zupełnie jak malowanie obrazu albo pisanie wiersza – zapominamy o bożym świecie.

• Żonglerka obowiązków, czyli matka na pełen etat (i jeszcze trochę). Presja bycia idealną matką, partnerką i pracownikiem.
• „Flow” w macierzyństwie: Kiedy zabawa z dzieckiem staje się celem samym w sobie. Naturalna skłonność do zatracania się w czynnościach, które sprawiają nam radość.
• Syndrom „wypalenia rodzicielskiego”: Czy hiperfokus to ucieczka od trudów codzienności? Bywa, że tak się dzieje. Kiedy czujemy się przeciążone, uciekamy w coś, co daje nam natychmiastową gratyfikację. Podobne uczucia mogą doprowadzić do wypalenia perfekcjonistki.
• Czy to tylko zmęczenie, czy może… ADHD? Jak rozpoznać różnicę i kiedy szukać pomocy. Nie chcę Cię straszyć, ale warto wiedzieć, że skłonność do hiperfokusu może być związana z zaburzeniami uwagi. Jeśli czujesz, że tracisz kontrolę, porozmawiaj z lekarzem.

Hiperfokus – dar czy przekleństwo? Odkrywamy mechanizmy „superkoncentracji”.

Wyobraź sobie, że wchodzisz do tunelu. Widzisz tylko to, co jest na jego końcu, a wszystko inne przestaje istnieć. Tak właśnie działa hiperfokus. To stan, w którym Twoja uwaga jest tak mocno skupiona na jednej rzeczy, że zapominasz o całym świecie. To trochę tak, jakbyś dostała „supermoc” koncentracji. Problem w tym, że czasem ta „supermoc” zaczyna rządzić Tobą, a nie Ty nią.

• Co to jest hiperfokus? Wyjaśnienie pojęcia w przystępny sposób, metafora „tunelu”.
• Hiperfokus a ADHD: Nierozłączni towarzysze? Nowe spojrzenie na zaburzenia uwagi. Temat ten jest szeroko poruszany w ADDitude Magazine.
• „Zapomniana granica uwagi”: Badanie opublikowane w PMC wskazuje, że hiperfokus, często pomijany w kontekście uwagi, zasługuje na szczególną uwagę badaczy.
• Kontekst dla czytelnika: Pomimo, że badanie PMC skupia się na ogólnym zjawisku hiperfokusu, warto wiedzieć, że dotyka on w dużym stopniu osoby z ADHD. Może to pomóc zrozumieć, dlaczego niektóre z nas – mam – mają trudności z przerwaniem wykonywanej czynności, nawet gdy trzeba zająć się Ignacym.
• Kiedy „superkoncentracja” staje się problemem? Zaniedbywanie obowiązków, relacji, zdrowia. Zastanów się, czy przez to, że tak bardzo skupiasz się na jednym, nie cierpią inne ważne sfery Twojego życia.

Objawy hiperfokusu: „Znam to skądś!” – sygnały, które warto obserwować.

Czy zdarzyło Ci się kiedyś, że dzwonił telefon, a Ty w ogóle tego nie słyszałaś? Albo że obiecałaś córce pójść na plac zabaw, ale tak się wciągnęłaś w czytanie książki, że zapomniałaś o wszystkim? To mogą być sygnały hiperfokusu. Warto je obserwować, bo to one pokazują, czy jeszcze kontrolujesz sytuację, czy to ona kontroluje Ciebie.

• „Wyłączenie” z otoczenia: Brak reakcji na bodźce, zapominanie o umówionych spotkaniach.
• Utrata poczucia czasu: Godziny mijają jak minuty. „Matko, już 15? Przecież dopiero co robiłam śniadanie!” – prawda, że znajome?
• Trudności z przerwaniem: Frustracja i irytacja, gdy ktoś przeszkadza. „Tylko skończę ten rozdział!” – a potem okazuje się, że minęły kolejne dwie godziny.
• Problemy ze snem i odżywianiem: Zapominanie o jedzeniu, piciu, późne chodzenie spać.
• Skutki internetowego uzależnienia: W badaniu PMC zauważono związek między skłonnością do hiperfokusu a uzależnieniem od Internetu u osób z cechami ADHD. Może to dotyczyć mam, które w natłoku obowiązków szukają w sieci „chwili wytchnienia”, zatracając się bez reszty w mediach społecznościowych.

Jak odzyskać kontrolę nad „supermocą” koncentracji? Strategie dla mam, które chcą być „tu i teraz”.

Spokojnie, nie musisz rezygnować z robienia tego, co lubisz! Chodzi o to, żeby znaleźć równowagę i nie dać się pochłonąć bez reszty. To trochę jak z ogniem – dobry sługa, ale zły pan.

• Ustal priorytety i twórz realistyczne plany: Małe kroki, wielkie efekty. Zamiast planować posprzątanie całego domu, zaplanuj umycie naczyń i włączenie pralki.
• Technika Pomodoro: Odmierz czas pracy i odpoczynku. Krótkie przerwy na „oddech”. 25 minut pracy, 5 minut przerwy – to naprawdę działa!
• Wykorzystaj „kotwice”: Alarmy, przypomnienia w telefonie, notatki na lodówce. Niech Twój telefon przypomni Ci o pójściu na spacer z Klarą.
• Stwórz „strefę bez rozpraszaczy”: Ogranicz dostęp do bodźców, które Cię rozpraszają. Wyłącz powiadomienia w telefonie, wycisz radio, poproś domowników o ciszę. W tym może pomóc odzyskanie spokoju w macierzyństwie.
• Naucz się mówić „nie”: Odmawiaj dodatkowych obowiązków, deleguj zadania. Nie musisz być we wszystkim najlepsza.
• Zadbaj o sen, odżywianie i ruch: Zdrowy styl życia to podstawa. Wyspana mama to szczęśliwa mama!
• Szukaj wsparcia: Rozmowa z partnerem, rodziną, przyjaciółmi, grupą wsparcia. Powiedz o swoich trudnościach, nie duś ich w sobie.

• Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą? Sygnały ostrzegawcze i adresy pomocnych instytucji. Jeśli czujesz, że hiperfokus utrudnia Ci codzienne funkcjonowanie, nie wstydź się szukać pomocy. Miej na uwadze, że to nie jest oznaka słabości, tylko troski o siebie.

Daj sobie prawo do „świętego spokoju” – o akceptacji i odpuszczaniu.

Pamiętaj, że nie musisz być idealna. Nikt nie jest! Daj sobie prawo do błędów, do gorszych dni, do chwili wytchnienia. Bądź dla siebie dobra, tak jak jesteś dobra dla swoich dzieci.

• Perfekcjonizm to wróg: Bądź dla siebie wyrozumiała. Nie wszystko musi być zrobione na 100%.
• „Wystarczająco dobra” mama: Mit idealnego rodzicielstwa. Nikt nie oczekuje od Ciebie niemożliwego!
• Odkryj moc „tu i teraz”: Ciesz się chwilą z dzieckiem, zamiast myśleć o niedokończonych obowiązkach. Przytul Kajetana, poczytaj mu bajkę, pobaw się z nim – to są chwile, które zostaną na zawsze. Jeśli jednak czujesz mroczne sekrety macierzyństwa nie wstydź się o tym mówić.

Nasze treści bazują na sprawdzonych badaniach naukowych. Poniżej znajdziesz wykorzystane publikacje:

• „Hyperfocus symptom and internet addiction in individuals with ADHD traits: a large-scale study” – PMC (2023).
• „Hyperfocus: the forgotten frontier of attention” – PMC (2021).
• „Hyperfocus: The ADHD Phenomenon of Hyper Fixation” – ADDitude (2025).

Zapraszamy również do zapoznania się z naszą Polityką Publikacji

Informacja: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje fachowej konsultacji medycznej lub psychologicznej. W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących zdrowia, zasięgnij porady lekarza lub innego wykwalifikowanego specjalisty.