Kiedy Dziecko Zaczyna Chodzić? Spokojnie, Mamo!

Hej, kochane Mamy! Weronika Zarębska z tej strony, gotowa podzielić się z Wami kilkoma refleksjami na temat tego fascynującego momentu, kiedy nasze maluszki zaczynają raczkować, a potem… chodzą! Pamiętacie ten moment? Czy i Wam zdarzyło się zerkać ukradkiem na dzieci sąsiadki, zastanawiając się, dlaczego Antek już biega, a Wasza Jagoda jeszcze woli raczkować? Ja też tak miałam!

Te pierwsze kroczki… Ach, łezka się w oku kręci!

Czy pamiętacie ten moment, kiedy Wasze maleństwo postawiło pierwszy, samodzielny kroczek? Ja pamiętam jak dziś. Mój synek, Staś, był raczej leniuszkiem. Długo raczkował, w zasadzie traktował to jako sport wyczynowy. I nagle, ni stąd ni zowąd, wstał przy stoliczku, puścił się i… bach! Na szczęście w pobliżu był miękki dywan. Ale ten uśmiech triumfu! Czyż to nie jest najpiękniejszy widok na świecie? Wtedy zrozumiałam, że każde dziecko ma swój własny, niepowtarzalny zegar biologiczny. I nie ma co się spieszyć ani porównywać do innych. To, że dziecko zaczyna chodzić później niż inne, wcale nie oznacza, że jest mniej zdolne! Każdy maluch rozwija się we własnym tempie, a naszym zadaniem jest wspierać go w tym procesie.

Kiedy to się właściwie zaczyna? Czyli „widełki” rozwojowe

Zastanawiasz się pewnie, kiedy Twój maluszek zacznie naukę chodzenia. Spokojnie, natura wie, co robi! Rozwój motoryczny to proces, który składa się z kilku etapów, a każdy z nich jest równie ważny.

• Raczkowanie, czyli pierwszy etap: Zanim przyjdzie czas na chodzenie, większość dzieci odkrywa raczkowanie. Zwykle dzieje się to około 6-10 miesiąca życia. Miejcie na uwadze, że nie wszystkie dzieci raczkują! Niektóre od razu przechodzą do etapu „wstawania” i przemieszczania się przy meblach. Jeśli Twoje dziecko pomija raczkowanie, nie martw się! Ważne, by rozwijało się w sposób skoordynowany i symetryczny. Jeżeli Twoje dziecko dopiero zaczyna tę przygodę, sprawdź nasz artykuł o tym, kiedy dziecko zaczyna raczkować i jak je wspierać?
• Chodzenie przy meblach (tzw. „cruising”): To ważny etap przygotowujący do samodzielnego chodzenia. Dziecko ćwiczy równowagę i koordynację, a także wzmacnia mięśnie. Obserwuj, jak Twój maluszek z zapałem przesuwa się wzdłuż kanapy, trzymając się jej kurczowo. To świetna zabawa i doskonały trening! Badania pokazują, że ten etap może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy.
• Pierwsze samodzielne kroki: To magiczny moment! Zwykle pojawia się między 9 a 18 miesiącem życia. Widzicie, jakie szerokie widełki? I to jest OK! Niektóre dzieci są bardziej odważne i od razu ruszają do przodu, inne potrzebują więcej czasu, by nabrać pewności. Miej na uwadze, że wiek chodzenia dziecka to bardzo indywidualna sprawa.

Co wpływa na to, kiedy dziecko zacznie chodzić? Czyli geny, środowisko i… temperament!

Czy kiedykolwiek zastanawiałaś się, dlaczego niektóre dzieci pędzą do przodu z rozwojem motorycznym, a inne wolą się delektować każdym etapem? Otóż odpowiedź jest bardziej złożona niż mogłoby się wydawać!

• Geny mają coś do powiedzenia: Pewnie słyszałaś, że „jabłko pada niedaleko od jabłoni”. Podobnie jest z rozwojem motorycznym. Jeśli Ty lub Twój partner zaczęliście chodzić wcześnie, jest duża szansa, że Wasze dziecko również szybko postawi pierwsze kroki. Badanie „Genetic and Environmental Influences on Developmental Milestones and Movement: Results From the Gemini Cohort Study” opublikowane w PubMed w „Research Quarterly for Exercise and Sport” wykazało, że geny mają spory wpływ na to, kiedy dziecko zacznie chodzić. Konkretnie, w badaniu z udziałem bliźniąt stwierdzono, że czynniki genetyczne dominują w kwestii wieku, w którym dzieci stawiają pierwsze samodzielne kroki (aż 84%!). To naprawdę sporo!
• Środowisko też robi swoje: To, w jakim otoczeniu rozwija się dziecko, ma ogromne znaczenie. Czy ma dużo przestrzeni do zabawy i ćwiczeń? Czy rodzice wspierają jego aktywność? Czy czuje się bezpiecznie i komfortowo? Badacze z „Gemini Cohort Study” zauważyli również, że aspekty wspólnego środowiska rodzinnego (np. styl życia rodziny, dostęp do aktywności fizycznej) wpływają na poziom aktywności motorycznej i wcześniejsze osiągnięcia w rozwoju. Zadbaj więc o to, by Twoje dziecko miało możliwość swobodnego poruszania się i odkrywania świata!
• No i temperament! Niektóre dzieci są bardziej odważne i chętne do eksperymentów, inne wolą ostrożniej podchodzić do nowych wyzwań. I to jest całkowicie normalne! Jeśli Twój maluszek jest bardziej ostrożny, nie naciskaj. Daj mu czas i przestrzeń, by sam zdecydował, kiedy jest gotowy na pierwszy krok.

Jak wspierać malucha w nauce chodzenia? Czyli „trening czyni mistrza” (ale bez presji!)

No dobrze, wiemy już, że każde dziecko ma swój czas. Ale co możemy zrobić, żeby mu w tym nauce chodzenia trochę pomóc? Miej na uwadze, że najważniejsze to dać dziecku poczucie bezpieczeństwa i wsparcia.

• Daj mu swobodę ruchu: Pozwól dziecku spędzać dużo czasu na podłodze, w bezpiecznym otoczeniu. Niech się turla, raczkuje, próbuje wstawać. Im więcej będzie ćwiczyć, tym szybciej nabierze wprawy.
• Stwórz bezpieczne środowisko: Zabezpiecz ostre krawędzie mebli, schowaj kable, usuń z podłogi małe przedmioty, które dziecko mogłoby połknąć. Bezpieczna przestrzeń to podstawa!
• Zachęcaj, ale nie zmuszaj: Możesz proponować dziecku zabawę w „chodzenie”, ale nigdy nie zmuszaj go do czegoś, czego nie chce robić. Miej na uwadze, że to ma być przyjemność, a nie przymus!
• Chwal i nagradzaj: Każdy, nawet najmniejszy sukces, zasługuje na pochwałę! Uśmiechnij się, powiedz „brawo”, przytul. To naprawdę działa!
• Pamiętaj o wygodnym ubraniu i obuwiu: Ubranie nie powinno krępować ruchów, a jakie buty dla dziecka uczącego się chodzić wybrać? Najlepiej lekkie i elastyczne, z antypoślizgową podeszwą. Unikaj butów z twardą podeszwą, które mogą utrudniać chodzenie.
• Nie porównuj! To najważniejsze. Każde dziecko rozwija się w swoim własnym tempie. Skup się na swoim maluszku i ciesz się każdym, nawet najmniejszym postępem.

Kiedy pójść do lekarza? Czyli „spokój przede wszystkim”

Oczywiście, warto obserwować dziecko i w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem. Ale bez paniki! Czasem późno zaczyna chodzić i to wcale nie oznacza problemów. Kiedy powinna zapalić się lampka alarmowa?

• Jeżeli dziecko nie siedzi samodzielnie do 9 miesiąca życia.
• Jeżeli dziecko nie raczkuje (lub w inny sposób nie przemieszcza się) do 12 miesiąca życia.
• Jeżeli dziecko nie chodzi samodzielnie do 18 miesiąca życia.
• Jeżeli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, takie jak asymetria ruchów, problemy z koordynacją, nadmierne napięcie mięśniowe.

Miejcie na uwadze, Mamy, że najczęściej nie ma powodów do obaw. Dzieci są różne i rozwijają się w swoim własnym tempie. Najważniejsze to dać im miłość, wsparcie i dużo przestrzeni do zabawy! A jeśli macie jakiekolwiek wątpliwości, zawsze warto skonsultować się z lekarzem. On najlepiej oceni, czy wszystko jest w porządku.

O stopach małego piechura słów kilka.

💡Ciekawostką jest, jak zmienia się obciążenie stopy dziecka w czasie, gdy uczy się chodzić. W badaniu „Longitudinal study of foot pressures during real-world walking as infants develop from new to confident walkers” opublikowanym w PubMed, naukowcy przez dłuższy czas analizowali rozkład nacisku na stopę u dzieci, które dopiero zaczynały chodzić, aż do momentu, gdy nabrały pewności w chodzeniu. To pokazuje, jak ważne jest obserwowanie, czy dziecko stawia stopy prawidłowo, aby w przyszłości uniknąć problemów. Jeśli masz wątpliwości, czy dziecko stawia stopy prawidłowo, skonsultuj się z fizjoterapeutą.

Na zakończenie…

Miejcie na uwadze, że rozwój motoryczny dziecka to nie wyścig! Każdy maluszek ma swój własny, indywidualny plan. Cieszmy się każdym krokiem, każdym uśmiechem i każdym nowym odkryciem! A jeśli coś nie daje Ci spokoju, wiedz, że nie jesteś osamotniona. Wiele mam mierzy się z podobnymi obawami. Zaufaj swojej intuicji, obserwuj swoje dziecko i daj mu dużo miłości. To najlepsze, co możesz zrobić! A jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, zawsze warto skonsultować się z lekarzem. On najlepiej oceni, czy wszystko jest w porządku.

Nasze treści bazują na sprawdzonych badaniach naukowych. Poniżej znajdziesz publikacje, na których bazowaliśmy:

• „Longitudinal study of foot pressures during real-world walking as infants develop from new to confident walkers” – PubMed (2022).
• „Genetic and Environmental Influences on Developmental Milestones and Movement: Results From the Gemini Cohort Study” – PubMed (2017).

Głęboko cenimy rzetelność naszych informacji, dlatego pod tym adresem możesz dowiedzieć się więcej o naszej polityce publikacji

Informacja: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej konsultacji z lekarzem lub fizjoterapeutą. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących rozwoju motorycznego dziecka, należy skonsultować się z odpowiednim specjalistą.