Krzywica – cichy wróg mocnych kości?
Co to właściwie jest ta krzywica?
W dużym skrócie, krzywica to choroba, która osłabia kości u dzieci. Wyobraź sobie, że budujesz domek z klocków. Jeśli brakuje Ci kilku ważnych elementów, konstrukcja będzie niestabilna i łatwo się zawali. Podobnie jest z kośćmi – potrzebują witaminy D, wapnia i fosforu, żeby były mocne i zdrowe. Kiedy tych składników brakuje, kości stają się miękkie i podatne na deformacje. Wiem, brzmi groźnie, ale pamiętaj, że wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie mogą zdziałać cuda!
Dlaczego witamina D jest taka ważna?
Witamina D dla niemowląt to jak paliwo dla samochodu – bez niej organizm nie może prawidłowo funkcjonować. A konkretnie, witamina D pomaga wchłaniać wapń i fosfor, czyli te „klocki”, z których budowane są kości i zęby. Bez odpowiedniej dawki tej witaminy, kości maluszka mogą stać się słabe, a to z kolei może prowadzić do różnych problemów, w tym do krzywicy.
Jak rozpoznać pierwsze sygnały?
Objawy, na które warto zwrócić uwagę
Wiem, że jako świeżo upieczone mamy jesteście bardzo wyczulone na wszelkie zmiany u swoich dzieci. I bardzo dobrze! W przypadku krzywicy, warto zwrócić uwagę na kilka sygnałów. Zauważyłaś, że Twój maluszek jest niespokojny, często płacze i ma problemy ze snem? A może nadmiernie się poci, szczególnie podczas karmienia lub snu, a jego włoski na potylicy się wycierają? To mogą być pierwsze sygnały ostrzegawcze. Inne objawy to opóźnione ząbkowanie, miękkie kości czaszki (tzw. „ciemiączko”) i niechęć do raczkowania. „U synka zauważyłam, że ma takie jakby „pogrubienia” na żebrach. Bałam się, że to coś poważnego, ale lekarz uspokoił mnie, że to zmiany krzywicze i szybko wdrożyliśmy leczenie” – wspomina Melania, mama 8-miesięcznego Ignacego.
Kiedy iść do lekarza?
Pamiętaj, że lepiej zapobiegać niż leczyć! Jeśli cokolwiek Cię niepokoi w rozwoju Twojego dziecka, nie czekaj, aż objawy się nasilą. Skonsultuj się z pediatrą. Lekarz oceni stan maluszka, zleci odpowiednie badania (m.in. poziom witaminy D, wapnia i fosforu we krwi) i w razie potrzeby wdroży leczenie. Im szybciej zareagujesz, tym lepiej dla zdrowych kości Twojego dziecka.
Skąd to się bierze? Przyczyny krzywicy.
Dieta i słońce – czy to wystarczy?
Karmienie piersią to najlepszy start dla Twojego dziecka, ale niestety mleko mamy nie zawsze jest idealnym źródłem witaminy D. Badanie opublikowane w PubMed w 2023 roku, *Pregnancy, Breastfeeding, and Vitamin D*, podkreśla, że zawartość witaminy D w mleku kobiecym jest często niewystarczająca, aby zaspokoić potrzeby rozwijającego się organizmu. Nawet jeśli sama dbasz o suplementację, nie masz pewności, że Twój maluszek otrzymuje odpowiednią dawkę witaminy D przez mleko.
Oprócz diety, ważna jest ekspozycja na słońce, ponieważ to właśnie pod wpływem promieni słonecznych organizm produkuje witaminę D. Niestety, w naszej szerokości geograficznej, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, słońca jest jak na lekarstwo. A nawet latem, smarujemy dzieci kremami z filtrem, co słusznie chroni ich skórę przed poparzeniami, ale jednocześnie ogranicza syntezę witaminy D. Warto pamiętać o bezpiecznej ochronie przed promieniami UV.
Czynniki ryzyka, o których warto wiedzieć
Niektóre dzieci są bardziej narażone na rozwój krzywicy niż inne. Wcześniaki to jedna z takich grup, ponieważ ich organizm nie zdążył zgromadzić wystarczających zapasów witaminy D w życiu płodowym. Badanie *Invited Mini Review Metabolic Bone Disease of Prematurity: Overview and Practice Recommendations* z 2025 roku, opublikowane w *Hormone research in paediatrics*, zwraca uwagę na fakt, że u wcześniaków często występuje niedostateczna mineralizacja kości, co zwiększa ryzyko niedoboru witaminy D i krzywicy.
Również dzieci z ciemną karnacją skóry mogą być bardziej podatne na niedobór witaminy D, ponieważ melanina, czyli barwnik skóry, utrudnia syntezę witaminy D pod wpływem promieni słonecznych.
Jak chronić maluszka przed krzywicą?
Suplementacja – podstawa profilaktyki
Najważniejszym elementem profilaktyki krzywicy jest suplementacja witaminy D. W Polsce zaleca się podawanie witaminy D wszystkim niemowlętom od pierwszych dni życia, niezależnie od sposobu karmienia. Dawka powinna być ustalona indywidualnie przez lekarza, w zależności od wieku, wagi i stanu zdrowia dziecka. Upewnij się, aby nie podawać witaminy D na własną rękę! Zbyt duża dawka może być szkodliwa.
Słońce – z umiarem i ostrożnością
Mimo suplementacji, warto korzystać z każdej okazji, żeby wyjść z dzieckiem na spacer, nawet w pochmurny dzień. Krótkie spacery na świeżym powietrzu mogą wspomóc naturalną produkcję witaminy D w organizmie. Należy jednak pamiętać o ochronie delikatnej skóry dziecka przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych – stosuj kremy z filtrem UV i chroń maluszka przed przegrzaniem.
Dieta bogata w witaminę D
Kiedy Twój maluszek zacznie jeść pokarmy stałe, staraj się, żeby jego dieta była bogata w produkty zawierające witaminę D, takie jak tłuste ryby morskie (np. łosoś, śledź), jaja i niektóre grzyby. Niestety, ilość witaminy D w tych produktach jest stosunkowo niewielka, dlatego suplementacja pozostaje kluczowa. Sprawdź również, jak wprowadzać słoiczki dla niemowląt, aby dieta dziecka była odpowiednio zbilansowana.
Czy można przedawkować witaminę D?
Tak, jak ze wszystkim – z witaminą D też można przesadzić. Zbyt duże dawki mogą prowadzić do hiperwitaminozy, która objawia się m.in. nudnościami, wymiotami, bólem brzucha i utratą apetytu. Dlatego tak ważne jest, aby dawkę witaminy D ustalił lekarz i regularnie kontrolować jej poziom we krwi, zwłaszcza jeśli podajesz dziecku większe dawki witaminy D zalecone przez specjalistę.
Krzywica – leczenie. Jak wrócić na prostą?
Wizyta u lekarza to podstawa
Jeśli zauważyłaś u swojego dziecka objawy, które mogą wskazywać na krzywicę, nie zwlekaj z wizytą u lekarza. Pediatra dokładnie zbada Twojego maluszka, zleci odpowiednie badania i postawi diagnozę. W razie potrzeby, lekarz może skierować Cię do specjalisty – ortopedy lub endokrynologa. Miej na uwadze, że szczerość w rozmowie z lekarzem to podstawa trafnej diagnozy.
Dawkowanie witaminy D – indywidualny plan działania
Leczenie krzywicy polega przede wszystkim na uzupełnieniu niedoboru witaminy D. Lekarz ustali odpowiednią dawkę, która będzie dostosowana do potrzeb Twojego dziecka. Pamiętaj, aby regularnie kontrolować poziom witaminy D we krwi i dostosowywać dawkę w razie potrzeby. Niektóre dzieci potrzebują wyższych dawek witaminy D, żeby osiągnąć prawidłowy poziom we krwi.
Rehabilitacja – wsparcie dla małych kości
W niektórych przypadkach, gdy krzywica doprowadziła do deformacji kości, konieczna może być rehabilitacja. Fizjoterapeuta pokaże Ci ćwiczenia, które pomogą wzmocnić mięśnie i poprawić postawę Twojego dziecka. Rehabilitacja to ważny element leczenia krzywicy, który pomaga przywrócić prawidłową funkcję kości i stawów. Warto również sprawdzić, jak wspierać pierwsze obroty noworodka, aby wspomóc jego rozwój motoryczny.
Krzywica – nie daj się zaskoczyć!
Krzywica to problem, któremu możemy skutecznie zapobiegać. Pamiętaj o regularnych wizytach u lekarza, suplementacji witaminy D, odpowiedniej diecie i aktywności na świeżym powietrzu. Dbaj o mocne kości swojego maluszka, żeby mógł cieszyć się zdrowiem i radością z każdego dnia!
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podkreśla, że wdrażanie międzynarodowych programów profilaktyki krzywicy, w tym suplementacja i wzbogacanie żywności, jest pilnie potrzebna.
Pamiętaj Mamo, Twoje obawy są zrozumiałe. Wiele mam martwi się o to, czy ich dziecko otrzymuje odpowiednią dawkę witaminy D. Regularne konsultacje z lekarzem i dbanie o suplementację to klucz do zdrowia Twojego dziecka. Jeśli coś Cię niepokoi, nie wstydź się pytać lekarza – on jest po to, żeby Ci pomóc!
Informacja: Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej porady medycznej. W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących zdrowia dziecka, należy skonsultować się z lekarzem.
W trosce o rzetelność – wykorzystane publikacje:
- „Pregnancy, Breastfeeding, and Vitamin D” – PubMed (2023).
- „Invited Mini Review Metabolic Bone Disease of Prematurity: Overview and Practice Recommendations” – PubMed (2025).
Głęboko cenimy rzetelność naszych informacji, dlatego pod tym adresem możesz dowiedzieć się więcej o naszej polityce publikacji
