Lęk przed porodem? Sprawdź, jak go pokonać!

Strach ma wielkie oczy, a co widzisz Ty?

Dlaczego lęk przed porodem jest tak powszechny? Wyobraź sobie małe zwierzątko w klatce. Słyszy szumy, widzi cienie, ale nie wie, co się dzieje na zewnątrz. Dokładnie tak samo czuje się wiele kobiet w ciąży. Z jednej strony mamy naturalne instynkty – instynkt samozachowawczy, który każe nam unikać bólu i zagrożeń. Z drugiej strony mamy kulturowe przekazy – historie o trudnych, bolesnych porodach, które słyszymy od rodziny, znajomych, a nawet z mediów. Te przekazy zasiewają w nas ziarno niepewności i obawy. Pamiętaj, że strach przed ciążą jest naturalny, ale zrozumienie jego przyczyny to pierwszy krok do odzyskania spokoju.

Skąd się bierze ten strach? Rozkładamy go na czynniki pierwsze

Spróbujmy rozłożyć ten strach na mniejsze kawałki, jak puzzle. Co tak naprawdę nie daje Ci spać po nocach?

• Traumatyczne doświadczenia z przeszłości: Czy Twój poprzedni poród był trudny? Czy słyszałaś o trudnych porodach w rodzinie lub od znajomych? Czasem wystarczy jedna opowieść, która utkwi w pamięci i wywoła obawy.
• Brak kontroli: To chyba jeden z najczęstszych lęków – strach przed bólem i utratą kontroli nad własnym ciałem. Poród to proces, którego nie da się w pełni przewidzieć, a to może budzić niepokój.
• Niepewność: Jak będzie wyglądał poród? Czy wszystko pójdzie dobrze z dzieckiem? Te pytania kłębią się w głowie każdej przyszłej mamy.
• Informacje: Niestety, często skupiamy się na negatywnych historiach o porodach, które słyszymy w mediach i od znajomych. Te sensacyjne opowieści mogą wywołać w nas niepotrzebny stres.

Badanie PubMed z 2019 roku, Fear and Anxiety Disorders Related to Childbirth: Epidemiological and Therapeutic Issues, wskazuje, że wcześniejsze negatywne doświadczenia porodowe, brak wsparcia społecznego oraz historia zaburzeń psychicznych są skorelowane z FOC (Fear of Childbirth) i poporodowym PTSD. Warto więc pamiętać o tym, że jeśli doświadczyłaś trudnego porodu w przeszłości, masz prawo czuć obawy przed kolejnym. Nie bój się szukać wsparcia!

Tokofobia – kiedy strach staje się problemem?

Czasami lęk przed porodem przybiera formę tokofobii. Co to takiego? To patologiczny, irracjonalny strach przed ciążą i porodem, który może paraliżować i uniemożliwiać normalne funkcjonowanie. Kobiety cierpiące na tokofobię często unikają ciąży za wszelką cenę lub wręcz żądają cesarskiego cięcia, nawet jeśli nie ma do tego wskazań medycznych.

Wyróżniamy dwa rodzaje tokofobii:

• Pierwotna: Występuje u kobiet, które nigdy nie rodziły i często wynika z negatywnych historii, traumatycznych przeżyć lub braku zaufania do własnego ciała.
• Wtórna: Pojawia się u kobiet, które mają za sobą traumatyczny poród. To naturalna reakcja na trudne doświadczenie, ale jeśli lęk jest bardzo silny, może utrudniać codzienne życie.

W badaniu Tokophobia (fear of childbirth): prevalence and risk factors, opublikowanym w PubMed (2018) roku, oceniono 191 ciężarnych kobiet i wykazano, że aż 25% z nich wykazywało wysoki lub bardzo wysoki poziom lęku przed porodem. To pokazuje, jak powszechny jest ten problem. Z kolei badanie When Fear of Childbirth is Pathological: The Fear Continuum opublikowane w PubMed (2018) roku, na grupie 98 kobiet w 36. tygodniu ciąży, wykazało, że 20.41% z nich cierpiało na potencjalną tokofobię. Jeśli więc odczuwasz silny, paraliżujący strach, który uniemożliwia Ci normalne funkcjonowanie, warto skonsultować się ze specjalistą.

Więcej o tokofobii dowiesz się z naszego artykułu poświęconego temu schodzeniu.

Jak oswoić lęk? Praktyczne wskazówki i narzędzia

Na szczęście, lęk przed porodem można oswoić. Istnieje wiele sposobów, które mogą Ci pomóc odzyskać spokój i przygotować się na ten wyjątkowy dzień.

• Edukacja: Im więcej wiesz o porodzie, tym mniej się boisz. Sięgnij po sprawdzone książki, strony internetowe, zapisz się do szkoły rodzenia. Zdobądź wiedzę na temat tego, co się dzieje z Twoim ciałem podczas porodu, jakie są etapy porodu, jakie masz możliwości znieczulenia. Wiedza to potęga!
• Wsparcie: Rozmowa z partnerem, rodziną, przyjaciółmi, doulą, położną, terapeutą. Nie wstydź się mówić o swoich obawach. Otaczaj się ludźmi, którzy Cię wspierają i rozumieją. Pamiętaj, nie musisz radzić sobie sama.
• Techniki relaksacyjne: Ćwiczenia oddechowe, medytacja, joga, masaż. Pokaż, że ciało i umysł są ze sobą połączone. Naucz się technik, które pomogą Ci się zrelaksować i odprężyć.
• Plan porodu: Omówienie planu porodu z lekarzem lub położną, aby mieć poczucie kontroli i bezpieczeństwa. Spisz swoje preferencje dotyczące przebiegu porodu, obecności bliskich, metod łagodzenia bólu. Pamiętaj, że plan porodu to tylko plan, ale daje Ci poczucie sprawczości.

💡 Spróbuj tego: Zapisz na kartce wszystkie swoje obawy związane z porodem. Następnie spróbuj znaleźć odpowiedzi na te pytania. Możesz poszukać informacji w książkach, internecie lub porozmawiać z lekarzem lub położną.

Badanie PubMed, Fear and Anxiety Disorders Related to Childbirth: Epidemiological and Therapeutic Issues (2019), wskazuje, że biofeedback, hipnoza, internetowa terapia poznawczo-behawioralna i edukacja przedporodowa są obiecującymi metodami leczenia FOC. Warto więc rozważyć skorzystanie z tych metod, jeśli czujesz, że lęk przed porodem Cię paraliżuje.

Kiedy szukać pomocy specjalisty?

Czasami lęk przed porodem jest tak silny, że trudno sobie z nim poradzić samemu. Kiedy warto szukać pomocy specjalisty?

• Jeśli odczuwasz objawy tokofobii: unikasz ciąży, masz obsesyjne myśli o porodzie, ataki paniki, bezsenność.
• Jeśli lęk przed porodem utrudnia Ci codzienne funkcjonowanie: nie możesz spać, jeść, koncentrować się na pracy.
• Jeśli masz za sobą traumatyczny poród i boisz się, że sytuacja się powtórzy.

Kto może Ci pomóc? Psycholog, psychiatra, terapeuta specjalizujący się w pracy z kobietami w ciąży i po porodzie. Nie wstydź się prosić o pomoc. To oznaka siły, a nie słabości. Wizyta u specjalisty może być najlepszym prezentem, jaki możesz sobie dać.

Pamiętaj, że każda kobieta ma prawo do przeżycia porodu w sposób, który jest dla niej najlepszy. To Twoje ciało, Twoje dziecko i Twoja historia. Nie pozwól, by strach przed porodem napisał ją za Ciebie. Słuchaj swojej intuicji, otaczaj się wsparciem i poszukuj informacji. Poród może być pięknym i wzmacniającym doświadczeniem. Wiele kobiet po porodzie mówi, że to najtrudniejsze, ale jednocześnie najpiękniejsze doświadczenie w ich życiu. Niech tak będzie i w Twoim przypadku. Jeśli czujesz, że potrzebujesz dodatkowego wsparcia po porodzie, przeczytaj o tym, jak radzić sobie z lękiem poporodowym.

Pamiętaj, nie jesteś osamotniona w swoich obawach. Wiele przyszłych mam mierzy się z podobnymi emocjami. Zdobądź wiedzę, otocz się wsparciem i zaufaj swojemu ciału. Jesteś silna i dasz radę!

Informacja: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej konsultacji medycznej lub psychologicznej. W przypadku problemów ze zdrowiem lub samopoczuciem, skonsultuj się z lekarzem lub innym wykwalifikowanym specjalistą.

Dbamy o rzetelność naszych treści. Wykorzystane publikacje:

• „Tokophobia (fear of childbirth): prevalence and risk factors” – PubMed (2018).
• „When Fear of Childbirth is Pathological: The Fear Continuum” – PubMed (2018).
• „Fear and Anxiety Disorders Related to Childbirth: Epidemiological and Therapeutic Issues” – PubMed (2019).

Cenimy rzetelność naszych informacji, dlatego możesz dowiedzieć się więcej o naszej polityce publikacji