Powiększona łechtaczka u noworodka – czy to powód do zmartwień?
Kiedy po raz pierwszy zauważysz coś, co wydaje Ci się „inne” w wyglądzie Twojego dziecka, to naturalne, że serce zaczyna bić szybciej. Powiększona łechtaczka u noworodka często wpędza rodziców w niemałe zakłopotanie. Zanim jednak zaczniesz szukać w Internecie najgorszych scenariuszy, uspokój się. W wielu przypadkach powiększona łechtaczka u noworodka jest zjawiskiem fizjologicznym, czyli normalnym i przejściowym. Zazwyczaj jest to związane z działaniem hormonów, które krążyły w Twoim organizmie podczas ciąży i teraz dają o sobie znać u Twojej córeczki. Panika zdecydowanie nie jest wskazana, ale czujność i obserwacja – jak najbardziej. Ważne, abyś poinformowała o tym pediatrę podczas najbliższej wizyty kontrolnej. „Kiedy zobaczyłam to u Liliany, od razu wpadłam w panikę. Na szczęście pediatra mnie uspokoiła i wytłumaczyła, co się dzieje” – wspomina Justyna.
Hormony wariują, czyli skąd to się bierze? Najczęstsze przyczyny.
Okres noworodkowy to czas intensywnych zmian hormonalnych, zarówno u Ciebie, jak i u Twojego dziecka. I właśnie te zmiany mogą być odpowiedzialne za powiększoną łechtaczkę u noworodka.
Wpływ hormonów matki
Podczas ciąży hormony, a konkretnie estrogeny, przechodzą przez łożysko do dziecka. Po porodzie poziom tych hormonów u maleństwa zaczyna spadać, ale zanim to nastąpi, mogą one wywołać różne reakcje w organizmie, w tym powiększenie narządów płciowych u dziewczynek. To trochę jak efekt uboczny hormonalnej huśtawki. Należy pamiętać, że jest to fizjologiczna reakcja organizmu i zazwyczaj nie wymaga żadnego leczenia. Warto przeczytać o wpływie hormonów ciążowych na skórę i dowiedzieć się, jak dbać o cerę w tym wyjątkowym czasie.
Wcześniactwo
Jeśli Twoja córeczka urodziła się przedwcześnie, to jej narządy płciowe mogły jeszcze nie osiągnąć pełnej dojrzałości. W efekcie może to objawiać się m.in. powiększoną łechtaczką. Badanie Williams CE i in. z 2013 roku, opublikowane w Journal of Pediatric Urology, zwraca uwagę, że niezdiagnozowana clitoromegalia (czyli przerost łechtaczki) jest rzadko spotykana u dziewcząt urodzonych przedwcześnie. Autorzy podkreślają, że klinicyści powinni być zaznajomieni z tą przypadłością, aby zapewnić dzieciom odpowiednie postępowanie.
Rzadkie, ale istotne przyczyny
Oczywiście, istnieją również rzadsze przyczyny powiększonej łechtaczki u noworodka, o których warto wspomnieć. Jedną z nich jest wrodzony przerost nadnerczy (CAH). Jest to schorzenie, które wiąże się z nadmierną produkcją androgenów (męskich hormonów płciowych), co może prowadzić do maskulinizacji narządów płciowych u dziewczynek. W przypadku podejrzenia CAH konieczne są dodatkowe badania diagnostyczne. Inną, jeszcze rzadszą przyczyną, mogą być guzy jajnika u noworodków. Badanie Nerré AL i in. z 2017 roku w PubMed, opisuje przypadki dwóch skrajnie wcześniaków z clitoromegalią i torbielami jajników. Co ciekawe, aspiracja płynu z torbieli u jednej z dziewczynek spowodowała zmniejszenie poziomu androgenów i redukcję wielkości łechtaczki. Ten przykład pokazuje, że przyczyną mogą być również zaburzenia hormonalne związane z funkcjonowaniem jajników.
Kiedy konieczna jest wizyta u lekarza? Alarmowe sygnały.
Jak już wspomniałam, w większości przypadków powiększona łechtaczka u noworodka nie wymaga interwencji medycznej. Kluczowa jest jednak obserwacja. Warto wiedzieć, kiedy powinna zapalić się czerwona lampka.
Kiedy obserwować
Przede wszystkim zwróć uwagę, czy powiększenie łechtaczki utrzymuje się przez dłuższy czas (np. kilka tygodni). Jeśli tak, to warto skonsultować się z lekarzem, aby wykluczyć inne możliwe przyczyny. Po drugie, obserwuj, czy nie pojawiają się dodatkowe objawy, takie jak nieprawidłowe zabarwienie skóry w okolicy narządów płciowych, obecność wydzieliny z pochwy, zaburzenia w oddawaniu moczu lub nadmierne owłosienie. To wszystko mogą być sygnały ostrzegawcze. Jeśli zauważysz coś niepokojącego, sprawdź, jak radzić sobie z odparzeniami u noworodka.
Kiedy szukać pomocy
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów, nie zwlekaj z wizytą u pediatry lub endokrynologa dziecięcego. Lekarz może zlecić dodatkowe badania (np. badania hormonalne, USG jamy brzusznej), aby ustalić przyczynę powiększenia łechtaczki. Pamiętaj, że im wcześniej zostanie postawiona diagnoza, tym szybciej będzie można wdrożyć odpowiednie leczenie, jeśli okaże się ono konieczne.
Jak pielęgnować maluszka? Delikatność przede wszystkim.
Niezależnie od przyczyny powiększonej łechtaczki u noworodka, odpowiednia pielęgnacja okolic intymnych jest niezwykle ważna. Oto kilka wskazówek, jak dbać o higienę Twojej córeczki.
Codzienna higiena
Podczas każdej zmiany pieluszki delikatnie przemywaj wodą z mydłem dla niemowląt okolice intymne. Pamiętaj, aby robić to od przodu do tyłu, aby uniknąć przenoszenia bakterii z odbytu do pochwy. Unikaj stosowania silnych detergentów i perfumowanych chusteczek nawilżanych, które mogą podrażniać skórę.
Delikatne osuszanie
Po umyciu delikatnie osusz skórę miękkim ręcznikiem lub gazą. Unikaj pocierania, które może powodować podrażnienia. Możesz również pozostawić skórę do wyschnięcia na powietrzu, jeśli masz taką możliwość. Dotyk noworodka jest niezwykle ważny dla jego rozwoju, więc staraj się być delikatna i uważna podczas pielęgnacji.
Wybór ubranek
Wybieraj przewiewne, bawełniane ubranka, które nie będą uciskać okolic intymnych. Unikaj ciasnych pieluszek i obcisłych spodni. Ważne, aby skóra mogła oddychać i nie była narażona na otarcia.
Obserwacja i cierpliwość
Pamiętaj, że w większości przypadków powiększona łechtaczka u noworodka ustępuje samoistnie w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Bądź cierpliwa i regularnie obserwuj skórę. Jeśli cokolwiek Cię zaniepokoi, nie wahaj się skonsultować z lekarzem. „Pamiętaj, Mamo, że każda z nas ma czasem obawy. Najważniejsze to słuchać intuicji i nie bać się pytać lekarzy o wszystko, co Cię martwi” – mówi Patrycja, mama małej Liliany.
Informacja: Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej konsultacji medycznej. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących zdrowia Twojego dziecka, skonsultuj się z lekarzem.
Zawsze dokładamy największych starań, by nasze treści były oparte na rzetelnych badaniach. Przedstawiamy wykorzystane publikacje:
- „Persistent unexplained congenital clitoromegaly in females born extremely prematurely” – PubMed (2013).
- „Case Report of Clitoral Hypertrophy in 2 Extremely Premature Girls With an Ovarian Cyst” – PubMed (2017).
Zapraszamy również do zapoznania się z naszą Polityką Publikacji
