Hej, kochane! Weronika Zarębska z tej strony. Siadajcie wygodnie, zaparzcie sobie herbatkę, bo dzisiaj porozmawiamy o czymś, co nie daje spać po nocach wielu mam, zwłaszcza tych z nastolatkami w domu: presji rówieśniczej. No właśnie, czy kiedykolwiek zastanawiałyście się, jak wielki wpływ mają koledzy i koleżanki na nasze dzieci? Uwierzcie mi, to potrafi być prawdziwa siła! Czy wiesz, że aż 70% nastolatków przyznaje się do robienia rzeczy, których żałują, pod wpływem grupy? To dane, które naprawdę dają do myślenia.
Czy Twoje Dziecko Mówi „Tak”, Choć Chce Powiedzieć „Nie”?
Co mówią badania: Wyniki analizy profili presji rówieśniczej wykazały, że istnieją różne jej rodzaje: zarówno negatywna, jak i pozytywna presja mają wpływ na zachowanie młodych dorosłych (źródło: PubMed). Co to oznacza? Osoby doświadczające negatywnej presji rówieśniczej częściej sięgają po alkohol i marihuanę, natomiast te pod wpływem pozytywnej presji rzadziej angażują się w ryzykowne zachowania.
Jak to wygląda w praktyce? Presja rówieśnicza nie zawsze dotyczy jedynie zachowań destrukcyjnych – może również skłaniać do pozytywnych wyborów. W jednej grupie normą mogą być imprezy zakrapiane alkoholem, w innej – wspieranie zdrowego stylu życia i dbanie o naukę. Ważne jest, by dzieci umiały rozpoznawać, jaki wpływ mają na nie znajomi i jak reagować na sytuacje, w których czują się niekomfortowo.
Przykład z życia: Wyobraź sobie, że Twoje dziecko nagle zaczyna inaczej się ubierać, zmienia styl mówienia lub wykazuje zainteresowanie nowymi aktywnościami. Wiele mam zastanawia się, czy to efekt naturalnego rozwoju, czy może wpływu grupy rówieśniczej. Czasami takie zmiany są nieszkodliwe, ale jeśli presja otoczenia prowadzi do zachowań ryzykownych, warto o tym rozmawiać.
Co Kryje Się Za Maską „Normalności”?
Zaskakujący fakt: Badania wskazują, że nastolatki są bardziej skłonne do podejmowania ryzykownych decyzji w towarzystwie kolegów niż w samotności. Według artykułu opublikowanego w „Developmental Science”, ma to związek z tym, że mózg nastolatka wciąż przechodzi intensywny rozwój, a w grupie silniej działają emocje niż racjonalne myślenie. Ryzyko wydaje się mniej straszne, a chęć zaimponowania innym – ważniejsza.
Rozwinięcie: Presja rówieśnicza u nastolatków potrafi przybierać maski niewinnych żartów, subtelnych sugestii, a nawet otwartego szantażu emocjonalnego. Zastanawiałaś się kiedyś, co naprawdę czuje twój syn, kiedy koledzy namawiają go na wagary? A może twoja córka spędza coraz więcej czasu w mediach społecznościowych, bo boi się, że coś ją ominie i wypadnie z obiegu? Często trudno odróżnić, co jest prawdziwą potrzebą naszego dziecka, a co jedynie pragnieniem przypodobania się innym. Czyż my, kobiety, nie mamy w sobie wewnętrznego detektora, który alarmuje nas, kiedy dzieje się coś złego?
Jak Być Superbohaterką w Świecie Nastolatka? Praktyczne Wskazówki!
No dobrze, ale jak możemy pomóc naszym dzieciom w tym trudnym okresie? Jak zbudować w nich odporność na negatywny wpływ otoczenia? Oto kilka praktycznych wskazówek:
- 💡 Otwarta komunikacja to podstawa! Staraj się rozmawiać z dzieckiem o jego doświadczeniach, uczuciach i relacjach z kolegami. Unikaj oceniania, słuchaj aktywnie i daj mu znać, że zawsze może na ciebie liczyć. Pamiętajcie, kluczem jest stworzenie atmosfery zaufania, w której twój nastolatek będzie czuł się komfortowo, dzieląc się swoimi troskami. Jak podkreślają specjaliści z Ośrodka Rozwoju Edukacji, „Systematyczne rozmowy z nastolatkiem to inwestycja w jego psychiczne zdrowie i odporność na presję otoczenia.”
- 💡 Wzmacniaj poczucie własnej wartości. Pomóż dziecku odkrywać i rozwijać jego zainteresowania i talenty. Pokaż mu, że jest wartościowe i wyjątkowe, niezależnie od tego, co myślą inni. Badania psychologiczne wskazują, że nastolatki z silnym poczuciem własnej wartości są mniej podatne na presję rówieśniczą i bardziej pewne swoich przekonań. Warto zainteresować dziecko wolontariatem. Badanie opublikowane w „Journal of Research on Adolescence” wykazało, że młodzież zaangażowana w pomoc innym ma większe poczucie własnej wartości i jest mniej podatna na negatywne wpływy.
- 💡 Ucz asertywności. Naucz dziecko, jak odmawiać, wyrażać swoje zdanie i bronić swoich granic. Ćwiczcie różne scenariusze, aby twój nastolatek poczuł się pewniej w trudnych sytuacjach. Psychologowie z SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego podkreślają, że „Asertywność to umiejętność, której można się nauczyć. Daje ona moc i pozwala kontrolować własne życie.” Jednym z ćwiczeń może być odgrywanie sytuacji, w której kolega namawia na coś, czego dziecko nie chce robić.
- 💡 Daj dobry przykład. Pokaż dziecku, jak sama radzisz sobie z wpływem grupy i jak bronisz swoich zasad. Miej na uwadze, że dzieci uczą się przez obserwację! Jeśli sama ulegasz presji otoczenia, np. zgadzając się na coś, czego nie chcesz, dziecko może pomyśleć, że to jedyny sposób na przetrwanie.
- 💡 Bądź obecna, ale nie inwazyjna. Interesuj się życiem dziecka, ale nie kontroluj go na każdym kroku. Zwracaj uwagę na zmiany w zachowaniu, nastroju i relacjach z rówieśnikami. Jeśli coś cię zaniepokoi, reaguj delikatnie i z wyczuciem. Pamiętaj, że nadmierna kontrola może przynieść odwrotny skutek i sprawić, że dziecko zamknie się w sobie.
- 💡 Nie bój się szukać pomocy specjalisty. Jeśli uważasz, że presja rówieśnicza ma negatywny wpływ na zdrowie psychiczne twojego dziecka, nie wahaj się skonsultować z psychologiem lub psychoterapeutą. Specjalista pomoże dziecku poradzić sobie z trudnościami i zbudować w nim odporność na negatywne wpływy.
Zanim Powiemy „Do Zobaczenia”…
Wiem, że wychowanie nastolatka to niełatwa sprawa. Chciałabym, żebyście miały na uwadze, że każda z nas ma w sobie siłę i intuicję, które pozwalają nam wspierać nasze dzieci w najtrudniejszych momentach. Pamiętajcie, że otwarta rozmowa, wzmacnianie poczucia własnej wartości i nauka asertywności to fundamenty, na których możemy zbudować silną i trwałą więź z naszymi dorastającymi pociechami. Czy nie warto pielęgnować w dziecku przekonania, że prawdziwa wartość tkwi w byciu sobą, nawet jeśli oznacza to płynięcie pod prąd? Wierzę w Was!
Informacja: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej konsultacji psychologicznej lub medycznej. W przypadku problemów zdrowotnych lub psychicznych, należy skonsultować się z odpowiednim specjalistą.
Zależy nam na wiarygodności publikowanych artykułów. Poniżej zamieszczam badania, które były moją inspiracją do stworzenia tego tekstu:
- „Peer Pressure and Substance Use in Emerging Adulthood: A Latent Profile Analysis” – Angela Keyzers, Sun-Kyung Lee, Jodi Dworkin – PubMed (2020). PubMed | DOI: 10.1080/10826084.2020.1759642
Jeśli masz ochotę poczytać jak dbamy o nasze teksty, tutaj jest nasza Polityka Publikacji
