Wagary? Problemy z nauką? Jak pomóc dziecku?

Wagary i problemy z nauką: Kiedy szkoła staje się przeszkodą

Witajcie, drogie mamy. Zastanawiacie się czasem, dlaczego Wasze dziecko z radością biega na plac zabaw, a na myśl o szkole marszczy brwi? Wagary i problemy z nauką to sygnał, którego nie można ignorować. Spróbujmy przyjrzeć się temu problemowi z bliska, zrozumieć jego korzenie i znaleźć skuteczne rozwiązania. Bo przecież każda z nas pragnie, by jej dziecko rozwijało się w pełni swoich możliwości, a szkoła była miejscem, które wspiera ten rozwój, a nie go hamuje.

Historia Tomka: Kiedy szkolna ławka staje się torturą

Poznajcie Tomka, dziesięciolatka, który jeszcze niedawno z zapałem opowiadał o kosmosie i dinozaurach. Dziś na pytanie o szkołę wzrusza ramionami. W jego oczach widać cień. Mama Jagoda zauważyła, że Tomek stał się wycofany i drażliwy. Zaczęło się od drobnych kłamstewek: „Boli mnie brzuch”, „Mam gorączkę”. Potem pojawiły się wagary. Początkowo pojedyncze, potem coraz częstsze. Oceny leciały na łeb na szyję. „Synku, co się dzieje?” – pytała Jagoda z troską. Odpowiedzi unikał, a w domu atmosfera stawała się coraz bardziej napięta. Co się stało z tym pełnym energii chłopcem? Jak szkolna ławka mogła zamienić się w miejsce, które tak bardzo go odstrasza? Największą obawą Jagody jest to, że nie wie, jak pomóc synowi.

Co mogło pójść nie tak?

Jak to się mówi, gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść. Podobnie jest z przyczynami unikania szkoły – rzadko kiedy jest jedna, prosta odpowiedź. Przyjrzyjmy się więc kilku potencjalnym przyczynom, które mogły namieszać w szkolnym życiu Tomka:

• Presja i stres: Może Tomek nie radzi sobie z tempem nauki? Może boi się porażki i złej oceny? Współczesna szkoła często stawia wysokie wymagania, a dzieci, zwłaszcza te wrażliwe, mogą odczuwać to jako ogromny ciężar. To trochę jak z młodym źrebakiem, który dopiero uczy się biegać – jeśli od razu wrzucimy go na tor wyścigowy, zamiast rozwijać skrzydła, może się potknąć i zrazić na dobre.
• Problemy z rówieśnikami: Czy Tomek nie jest przypadkiem ofiarą przemocy w szkole? Wyśmiewanie, odrzucenie, a nawet fizyczna agresja ze strony rówieśników to częsty powód unikania szkoły. Pomyślcie o stadzie wilków – jeśli jeden ze szczeniaków jest stale odrzucany i atakowany, w końcu będzie szukał schronienia z dala od stada.
• Niezrozumienie potrzeb: Może Tomek potrzebuje więcej uwagi, indywidualnego podejścia? Może jego styl uczenia się nie pasuje do tradycyjnych metod stosowanych w szkole? Nie wszystkie rośliny rosną tak samo – niektóre potrzebują słońca, inne cienia, a jeszcze inne żyznej gleby. Podobnie jest z dziećmi – każde z nich potrzebuje indywidualnego „nawożenia”, by rozkwitnąć.
• Brak wsparcia w domu: Czy Tomek wie, że zawsze może na nas liczyć? Czy rozmawiamy z nim o jego problemach i staramy się mu pomóc? Czasem wystarczy wysłuchać i okazać zrozumienie, by dziecko poczuło się bezpiecznie i odważnie. Dom powinien być bezpieczną przystanią, miejscem, gdzie dziecko czuje się akceptowane i kochane bezwarunkowo – niezależnie od ocen w szkole.
• Problemy zdrowotne: Czy Tomek nie ma problemów ze zdrowiem? Badanie Pain and learning in primary school: a population-based study opublikowane w PubMed Pain (2017), w którym wzięło udział 1239 uczniów w wieku 8-9 lat, wykazało, że aż 65% dzieci zgłaszało ból w co najmniej jednym miejscu ciała. Co więcej, badanie wykazało, że zwiększająca się liczba miejsc bólu wiązała się z gorszymi wynikami w czytaniu. Dla dziecka, które cierpi, koncentracja na nauce staje się wyjątkowo trudna.

Jak rozplątać ten węzeł? Praktyczne wskazówki, gdy dziecko ma problemy w szkole

Kiedy widzimy, że nasze dziecko boryka się z problemami w szkole, pomoc dziecku z problemami w nauce staje się priorytetem. Jak zatem skutecznie rozplątać ten węzeł? Oto kilka praktycznych wskazówek, które pomogą Wam, drogie mamy:

• Rozmowa to klucz: Poświęćmy dziecku czas i spróbujmy dowiedzieć się, co naprawdę się dzieje. Pytajmy o szkołę, o rówieśników, o samopoczucie. Słuchajmy uważnie i bez oceniania. To trochę jak z delikatną rośliną – potrzebujemy cierpliwości i delikatności, by odkryć, co jej dolega.
• Współpraca ze szkołą: Skontaktujmy się z wychowawcą, pedagogiem, psychologiem szkolnym. Porozmawiajmy o problemach dziecka i spróbujmy wspólnie znaleźć rozwiązanie. Współpraca to podstawa – razem możemy więcej!
• Diagnoza: Jeśli podejrzewamy, że trudności w szkole wynikają z trudności w uczeniu się (np. dysleksja, dysgrafia), skonsultujmy się ze specjalistą. Wczesna diagnoza i odpowiednia terapia mogą zdziałać cuda.
• Alternatywne metody: Może tradycyjna szkoła nie jest dla naszego dziecka? Rozważmy edukację domową, szkołę Montessori, szkołę waldorfską – każda z nich stawia na indywidualne podejście i rozwój pasji.
• Pomoc psychologiczna: Jeśli problemy są poważne, nie bójmy się sięgnąć po pomoc psychologa dziecięcego. Czasem potrzebna jest terapia, by dziecko odzyskało pewność siebie i wiarę we własne możliwości. Warto pamiętać, że w przypadku nastolatków wsparcie może być kluczowe w walce z samotnością.
• Dbanie o zdrowie: Pamiętajmy, że zdrowie fizyczne i psychiczne są ze sobą ściśle powiązane. Zadbajmy o zdrową dietę, regularny sen i aktywność fizyczną.

💡 Wskazówka: Spróbujcie stworzyć w domu przyjazne środowisko do nauki. Zorganizujcie ciche miejsce, gdzie dziecko będzie mogło się skupić, i pomóżcie mu w planowaniu czasu. Jeżeli Twoje dziecko ma problem z koncentracją, sprawdź jak działają mnemotechniki dla dzieci.

Szkolna absencja – wołanie o pomoc

Przyczyny wagarów u dzieci mogą być różne, ale jedno jest pewne – to zawsze sygnał, że coś złego się dzieje. Metaanaliza Risk Factors for School Absenteeism and Dropout: A Meta-Analytic Review opublikowana w PubMed Journal of youth and adolescence (2019), która analizowała 75 badań, wykazała, że negatywny stosunek do szkoły i używki to jedne z istotnych czynników ryzyka. Zamiast karać za wagary, spróbujmy zrozumieć, co stoi za tą decyzją. Być może dziecko boi się czegoś w szkole, nie radzi sobie z materiałem, albo po prostu czuje się samotne i niezrozumiane. Zastanawiasz się jak rozmawiać z nastolatkiem o jego problemach?

Na koniec…

Pamiętajcie, drogie mamy, że nie jesteście same. Co zrobić, gdy dziecko wagaruje i ma problemy z nauką? To wyzwanie, z którym mierzy się wiele rodzin. Ważne, by nie bagatelizować problemu, szukać jego przyczyn i wspólnie z dzieckiem i szkołą szukać rozwiązań. Bo przecież szczęśliwe dziecko to dziecko, które z radością się uczy i rozwija swoje pasje. A my, mamy, jesteśmy po to, by je w tym wspierać. Dajcie znać, czy ten artykuł okazał się dla Was pomocny. Wasze doświadczenia i komentarze są dla mnie bardzo ważne.

Dbamy o wiarygodność naszych informacji. Sprawdź, na jakich badaniach opieraliśmy się pisząc ten artykuł:

• „Risk Factors for School Absenteeism and Dropout: A Meta-Analytic Review” – PubMed (2019).
• „Pain and learning in primary school: a population-based study” – PubMed (2017).

Zachęcamy również do zapoznania się z naszą Polityki Publikacji

Informacja: Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje fachowej porady lekarskiej lub psychologicznej. W razie wystąpienia problemów zdrowotnych lub psychicznych należy zawsze skonsultować się z odpowiednim specjalistą.