Mały świat, wielkie role – o magii zabaw naśladowczych
Czy kiedykolwiek zastanawiałaś się, co tak naprawdę kryje się za niewinną zabawą Twojego dziecka w dom? Ja pamiętam, jak jako mała Weronika, z zapałem wcielałam się w rolę mamy dla moich lalek. Ustawiałam je w rzędzie, karmiłam (oczywiście na niby) i strofowałam, gdy „źle się zachowywały”. Teraz, z perspektywy czasu, widzę, że to nie była tylko zabawa. To była nauka! Zabawy naśladowcze, bo o nich mowa, to dla malucha coś więcej niż tylko sposób na spędzenie czasu. To one kształtują jego postrzeganie świata, uczą empatii i przygotowują do życia w społeczeństwie. To taki mały poligon doświadczalny, gdzie bez konsekwencji można sprawdzić, jak to jest być kimś innym. Czyż to nie fascynujące?
Zabawa w dom – laboratorium małego socjologa
Obserwuję czasem moją Hanię, jak bawi się z kuzynem Kubą. Hania, niekwestionowana szefowa tego mini-przedsięwzięcia, wydaje dyspozycje, Kuba grzecznie się podporządkowuje. Ona jest mamą, on tatą, lalki to dzieci. Kłótnie o zabawki, podział obowiązków (kto wynosi śmieci, a kto gotuje obiad), a nawet „wizyta u lekarza” – wszystko to jest odwzorowaniem świata dorosłych, widzianego oczami dziecka. Ale to nie jest tylko kopia! Dzieci w tych zabawach adaptują i przetwarzają obserwowane wzorce, dodają coś od siebie, tworzą własną, unikalną wersję rzeczywistości. Pamiętam, jak Hania, naśladując moją rozmowę telefoniczną z szefem, zaczęła mówić do zabawkowego telefonu z powagą: „Panie dyrektorze, bardzo przepraszam, ale pilnie muszę wyjść z pracy, bo moje dziecko ma atak… śmiechu!”. No cóż, kreatywność w czystej postaci!
Od Xbox Kinect do prawdziwych umiejętności – ruch i naśladowanie w zabawie
Kto by pomyślał, że gry wideo mogą mieć coś wspólnego z nauką ról społecznych? A jednak! Oczywiście, nie mówię tu o bezmyślnym siedzeniu przed ekranem, ale o aktywnych grach, które wymagają ruchu i naśladowania. Weźmy na przykład grę w tenisa na konsoli. Dziecko musi naśladować ruchy tenisisty, uderzać rakietą (oczywiście wirtualną) i reagować na zmieniającą się sytuację na ekranie. Badanie *CHILDREN’S MOVEMENT SKILLS WHEN PLAYING ACTIVE VIDEO GAMES* opublikowane w PubMed, przyglądało się właśnie temu zagadnieniu. Naukowcy przez 6 tygodni obserwowali 19 dzieci, które grały w gry na konsoli Xbox Kinect. Okazało się, że podczas gry dzieci poprawnie wykonywały ruchy wymagane w grze (np. tenis, baseball), choć lepiej radziły sobie podczas „prawdziwej” oceny tych umiejętności. Co to oznacza dla nas, rodziców? Ano to, że aktywne gry wideo mogą być fajnym sposobem na wspieranie rozwoju umiejętności ruchowych i naśladowczych u dzieci. Nie traktujmy ich więc jako zło konieczne, ale jako jedną z form zabawy, która może przynieść korzyści. 💡 Wybierajmy te gry, które angażują całe ciało i rozwijają koordynację!
Pediatra doradcą w świecie zabaw – jak wspierać rozwój społeczny dziecka?
Wiesz, kto jeszcze może być Twoim sprzymierzeńcem w tej rodzicielskiej podróży? Twój pediatra! Nie tylko od szczepień i leczenia przeziębień jest, ale też od doradzania w kwestiach rozwoju społecznego Twojego malucha. Badanie *The Pediatrician’s Role in Optimizing School Readiness* podkreśla, że pediatrzy odgrywają ważną rolę w przygotowaniu dziecka do szkoły, nie tylko pod względem zdrowia fizycznego, ale i emocjonalnego oraz społecznego. Pomyśl o tym! Podczas wizyty kontrolnej możesz zapytać lekarza, jakie zabawy i aktywności będą najlepsze dla Twojego dziecka w danym wieku, jak reagować na trudności w relacjach z rówieśnikami, albo jak wspierać jego pewność siebie. To naprawdę cenna wiedza! Nie krępuj się zadawać pytań, to przecież dla dobra Twojego dziecka. Pamiętaj, że lekarz to Twój partner w dbaniu o jego kompleksowy rozwój.
Zabawy naśladowcze a wyzwania – autyzm i wsparcie w rozwoju społecznym
Nie wszystkie dzieci rozwijają się w tym samym tempie i nie dla wszystkich nauka ról społecznych przychodzi naturalnie. Dzieci z autyzmem często potrzebują dodatkowego wsparcia w tym obszarze. I tu z pomocą mogą przyjść zabawy naśladowcze, odpowiednio dostosowane do ich potrzeb. Badanie *Utility of a virtual small group cognitive behaviour program for autistic children during the pandemic* pokazało, że programy oparte na terapii poznawczo-behawioralnej, takie jak Secret Agent Society Small Group (SAS: SG), mogą być skuteczne w poprawie umiejętności społecznych u dzieci z autyzmem, nawet w formie online. Programy te uczą dzieci rozpoznawania emocji, radzenia sobie ze stresem i nawiązywania relacji z innymi. Jak to się przekłada na zabawy naśladowcze? Możemy, na przykład, wspólnie z dzieckiem odgrywać scenki społeczne, powoli wprowadzając nowe role i ucząc, jak się w nich zachować. Ważne jest, by dać dziecku czas, być cierpliwym i chwalić nawet najmniejsze postępy. Pamiętaj, że każde dziecko jest inne i wymaga indywidualnego podejścia.
Warto również pamiętać, że wsparcie rozwoju dziecka to proces. Jeśli potrzebujesz wskazówek, dowiedz się, jak reagować na złość, strach i smutek.
Zabawa w teatr życia – refleksje na koniec
Czyż te wszystkie „domowe przedstawienia” nie są fascynujące? To niesamowite, jak wiele dziecko uczy się poprzez zabawę. Uczy się ról, relacji, komunikacji, empatii… To prawdziwy teatr życia, w którym Twoje dziecko jest jednocześnie aktorem, reżyserem i widzem. I wiesz co? Ty też możesz do niego dołączyć! Zamiast tylko obserwować, wejdź do tego świata, daj się ponieść fantazji i stań się częścią tej magicznej podróży. Może odkryjesz w sobie talent aktorski, o którym nie miałaś pojęcia? A przede wszystkim, spędzisz ze swoim dzieckiem niezapomniane chwile, które na długo zapadną w Waszej pamięci. Czy teraz, patrząc na bawiące się dziecko, dostrzegasz w nim małego socjologa, aktora i reżysera w jednym? Bo ja tak!
W oparciu o solidne dowody naukowe. Źródła, które dały nam inspirację:
- „The Pediatrician’s Role in Optimizing School Readiness” – PubMed (2016).
- „Utility of a virtual small group cognitive behaviour program for autistic children during the pandemic: evidence from a community-based implementation study” – BMC health services research (2024).
- „PubMed” – PubMed
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą Polityki Publikacji
Informacja: Materiały zawarte w tym artykule służą wyłącznie celom informacyjnym i nie są substytutem profesjonalnej porady medycznej. W przypadku jakichkolwiek obaw dotyczących rozwoju dziecka, należy skonsultować się z lekarzem lub specjalistą.
