Zaburzenia więzi: Jak rozpoznać objawy i skutecznie zapobiegać?

Zaburzenia więzi: Jak rozpoznać objawy i skutecznie zapobiegać?

Historia Weroniki: Gdy miłość matki nie przyszła naturalnie…

Wyobraź sobie, że trzymasz w ramionach swoje nowo narodzone dziecko. Powinnaś czuć euforię, bezwarunkową miłość, przypływ matczynych instynktów. Ale zamiast tego czujesz pustkę. Zagubienie. Poczucie, że coś jest nie tak. To właśnie spotkało Weronikę. Młoda, wykształcona, z kochającym mężem u boku, a jednak po porodzie ogarnęło ją uczucie obcości wobec synka, Leona. Nie potrafiła zrozumieć jego płaczu, nie czuła radości, przewijając go czy karmiąc. Macierzyństwo, które miało być spełnieniem marzeń, stało się koszmarem.

W dzienniku Weroniki pojawiały się takie wpisy: „Czuję się jak oszustka. Wszyscy mówią, że to najpiękniejszy okres w życiu, a ja myślę, kiedy to się skończy. Nie rozumiem, dlaczego nie czuję tego, co powinnam”. Zamiast instynktownej opieki, Weronika czuła ciężar obowiązków. Zamiast radości, przeważało poczucie winy. Ta historia, choć trudna, dotyka wielu kobiet, które doświadczają zaburzeń więzi po porodzie.

Czym właściwie jest ta więź? Dlaczego czasem się nie pojawia?

Więź matki z dzieckiem to coś więcej niż tylko biologiczne połączenie. To skomplikowany proces, w którym splatają się aspekty emocjonalne, psychologiczne i społeczne. Można to porównać do sadzonki, która potrzebuje odpowiedniej gleby, wody i słońca, aby zakwitnąć. Podobnie, więź potrzebuje sprzyjających warunków, aby się ukształtować. Nie zawsze „iskra” pojawia się od razu po porodzie i to jest całkowicie normalne. Każda matka i dziecko potrzebują czasu, aby się poznać i zsynchronizować swoje potrzeby.

Społeczeństwo często narzuca nam nierealny obraz „idealnej matki”, która od pierwszego wejrzenia zakochuje się w swoim dziecku. Tymczasem rzeczywistość bywa inna. Presja, zmęczenie, brak wsparcia – to wszystko może utrudniać proces budowania więzi. Ważne jest, aby pamiętać, że brak natychmiastowego przypływu miłości nie oznacza, że jesteś złą matką. To sygnał, że być może potrzebujesz wsparcia.

Kiedy alarm powinien zabrzmieć? Rozpoznajemy sygnały zaburzeń więzi.

Rozpoznanie sygnałów zaburzeń więzi jest kluczowe dla wczesnej interwencji. Istnieją pewne objawy, które powinny wzbudzić czujność, zarówno po stronie matki, jak i dziecka. U matki mogą wystąpić:

  • Niechęć do opieki nad dzieckiem
  • Unikanie kontaktu fizycznego
  • Brak reakcji na potrzeby dziecka
  • Drażliwość i wybuchowość
  • Poczucie bezradności i zagubienia
  • Myśli rezygnacyjne, a nawet samobójcze

U dziecka natomiast mogą pojawić się:

  • Nadmierna płaczliwość i trudności z uspokojeniem
  • Brak kontaktu wzrokowego
  • Brak reakcji na głos matki
  • Zaburzenia snu i odżywiania

Jeśli obserwujesz u siebie lub u swojego dziecka kilka z tych objawów, nie ignoruj ich. To „czerwona flaga”, która powinna skłonić Cię do szukania pomocy specjalisty. Pamiętaj, że wczesna interwencja daje najlepsze rezultaty i pozwala uniknąć długofalowych konsekwencji dla Ciebie i Twojego dziecka.

Depresja poporodowa, trudne doświadczenia, brak wsparcia… Co stoi na przeszkodzie, by kochać?

Przyczyn braku więzi emocjonalnej z dzieckiem może być wiele. Jedną z najczęstszych jest depresja poporodowa. To poważne zaburzenie nastroju, które dotyka wiele kobiet po porodzie. Badanie opublikowane w Elsevier Inc. w 2016 roku wykazało, że depresja poporodowa jest związana z niepewnością przywiązania tylko wtedy, gdy współistnieje z zaburzeniem osobowości. (PubMed). Innymi słowy, jeśli kobieta zmaga się z depresją poporodową i dodatkowo ma nierozwiązane problemy emocjonalne, budowanie więzi z dzieckiem może być jeszcze trudniejsze.

Inne czynniki, które mogą utrudniać tworzenie więzi, to stres, traumatyczne doświadczenia z przeszłości, brak wsparcia ze strony partnera i rodziny, problemy finansowe, trudny poród, wcześniactwo dziecka lub problemy zdrowotne matki i dziecka. Ważny jest również styl przywiązania matki. Badanie opublikowane w PubMed wykazało, że niepewny styl przywiązania jest istotnie związany z depresją poporodową. Osoby, które w dzieciństwie doświadczyły braku bliskości i bezpieczeństwa, mogą mieć większe trudności w budowaniu zdrowych relacji, w tym relacji z własnym dzieckiem.

Długofalowe konsekwencje: Co się dzieje, gdy więź jest osłabiona?

Osłabiona więź matki z dzieckiem może mieć poważne konsekwencje dla obu stron. U dzieci mogą wystąpić trudności w budowaniu relacji, problemy emocjonalne i behawioralne. Badanie z 2019 roku, opublikowane w Elsevier Inc., dotyczące zaburzeń przywiązania, podkreśla, że dzieci z zaburzeniami przywiązania mają ograniczoną zdolność do tworzenia i utrzymywania relacji oraz zwiększone ryzyko problemów behawioralnych i zdrowotnych (PubMed). Mogą mieć również obniżoną samoocenę, trudności w nauce i problemy z adaptacją społeczną.

Dla matki konsekwencje mogą obejmować poczucie winy, depresję, izolację społeczną, trudności w relacji z partnerem i obniżoną jakość życia. Co więcej, istnieje ryzyko, że zaburzenia więzi będą przekazywane z pokolenia na pokolenie. Jeśli matka nie otrzyma pomocy i nie przepracuje swoich problemów, jej dziecko może w przyszłości również mieć trudności w budowaniu bliskich relacji.

Małe kroki, wielkie zmiany: Jak wzmocnić więź z dzieckiem?

Na szczęście, nawet jeśli więź z dzieckiem nie pojawiła się od razu, można ją wzmocnić. Istnieje wiele małych kroków, które możesz podjąć, aby zbliżyć się do swojego dziecka. Rezygnacja z myślenia, że „jest już za późno” to pierwszy i najważniejszy krok.

  • Kontakt skóra do skóry: Przystawienie nagiego dziecka do swojej nagiej piersi pomaga uwalniać hormony miłości i budować bliskość.
  • Noszenie dziecka w chuście: Bliskość ciała, kołysanie i poczucie bezpieczeństwa to coś, co niemowlęta uwielbiają.
  • Karmienie piersią: To nie tylko sposób na dostarczenie dziecku pokarmu, ale również okazja do bliskiego kontaktu i budowania więzi.
  • Masaż Shantala: Delikatny masaż to wspaniały sposób na relaks i pogłębienie relacji z dzieckiem.
  • Wspólne zabawy i śpiewanie: Nawet proste zabawy, takie jak „a kuku” czy śpiewanie kołysanek, mogą pomóc w budowaniu więzi.
  • Obserwacja i reagowanie na potrzeby dziecka: Staraj się uważnie obserwować swoje dziecko i reagować na jego sygnały. Im lepiej zrozumiesz jego potrzeby, tym łatwiej będzie Ci je zaspokoić.

Niezwykle ważne jest również wsparcie psychologiczne i terapia. Indywidualna terapia dla matki, terapia par lub grupy wsparcia dla matek mogą pomóc w przepracowaniu trudnych emocji i nauczeniu się nowych sposobów budowania relacji z dzieckiem.

Wiele kobiet wstydzi się przyznać, że ma trudności z nawiązaniem więzi z dzieckiem. Boją się oceny i potępienia. Miej na uwadze, że nie jesteś sama! Wiele mam mierzy się z tym problemem. Szukanie pomocy jest oznaką siły, a nie słabości. Dbasz wtedy nie tylko o swoje zdrowie, ale przede wszystkim o dobro swojego dziecka.

Weronika odzyskuje uśmiech: Zakończenie historii i przesłanie nadziei.

Po kilku miesiącach zmagań Weronika zdecydowała się poszukać pomocy. Terapia indywidualna, wsparcie męża i rodziny, a przede wszystkim – ogromna determinacja – przyniosły efekty. Stopniowo zaczęła rozumieć potrzeby Leona, cieszyć się wspólnymi chwilami i odkrywać radość z macierzyństwa. Dziś Weronika jest szczęśliwą mamą, która z dumą patrzy na rozwój swojego syna. Jej historia pokazuje, że nawet jeśli początek jest trudny, można odbudować więź z dzieckiem i odzyskać uśmiech.

Jeśli czujesz, że Twoja sytuacja jest podobna do historii Weroniki, miej na uwadze: nie jesteś osamotniona. Istnieje pomoc. Możesz odbudować więź z dzieckiem i cieszyć się macierzyństwem. Ważne, żeby pamiętać, że każdy dzień jest nową szansą na poprawę i na to, aby nawiązać z dzieckiem głęboką, prawdziwą relację.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej konsultacji medycznej lub psychologicznej. W razie wątpliwości dotyczących zdrowia, zawsze skonsultuj się z lekarzem lub psychologiem.

Dbamy o to, by nasze treści były rzetelne i oparte na naukowych faktach. Poniżej publikacje, które były podstawą do stworzenia artykułu:

  • „Postpartum depression and infant-mother attachment security at one year: The impact of co-morbid maternal personality disorders” – Elsevier Inc. (2016). PubMed
  • „The relationship between attachment style and postpartum depression” – PubMed. PubMed
  • „Attachment Disorders” – Elsevier Inc. (2019). PubMed

Zapraszamy również do zapoznania się z naszą Polityką Publikacji

Renata Malinowska
Specjalistka ds. wsparcia rodziców i rozwoju dzieci

Nazywam się Renata Malinowska i od lat z pasją tworzę treści dla rodziców na ABC Mamy. Jako doświadczona redaktorka, moją misją jest dostarczanie rzetelnych, przydatnych i inspirujących porad, które pomagają mamom i tatom w codziennych wyzwaniach wychowawczych.

0
Would love your thoughts, please comment.x